Site icon Kocaeli Bitkileri

Sonchus (Eşekgevreği)

Sonchus oleraceus

Sonchus oleraceus: 12/04/2019; Uzuntarla Tabiat Parkı; 110 m.; ormanlık. © Hüseyin Cahid Doğan

Tanımı

Tek, iki ya da çok yıllık otlardır. Gövde yaprakları genellikle sarılıcı, düz ya da az teleksi, dikensiz ya da dikenli dişlidir. Çiçek başları dik dallarda küme halindedir. İnvolukrum çan biçimindedir. Kapçık ters yumurtamsı ya da ters mızraksıdır. Sorguç beyaz renklidir. Cins Avrasya ve Afrika’ya özgüdür. Yaprak bitleri tarafından sevilen bitkilerdir. Bu durum yaprak bitlerinin avcılarını bölgeye çeker ve bu avcılar diğer tarım zararlılarını da avlarlar. Ancak bu kontrol altında tutulmazsa yaprak bitleri yayılarak diğer bitkilere de zarar verir. Soğan, domates, mısır ve kabak gibi bitkilerin yanına dikilir. Yaprakları tüketilir, bu yapraklar ayrıca tavşanlar için de önemli bir besin kaynağıdır. Theseus’un Minotor’la savaşmaya gitmeden önce eşekgevreği yiyerek güç kazandığı söylenir.

Etimoloji

Cins adının etimolojisi belli değildir. Antik Yunancada eşekgevreği için kullanılan geleneksel isimdir. Cins domuzlar tarafından sevilerek tüketilir, etimolojinin bununla bağıntılı olması muhtemeldir.

Anahtar

1. Kapçık her yüzeyde 4-5 çıkıntılı; çok yıllık

2. Sitolonlu çıplak bitkiler; gövde yaprakları yuvarlak kulaklı; çiçekler altın sarısı, kapçık koyu kahverengi 4. arvensis

2. Sitolonsuz, üst bölümü salgılı tüylü bitkiler; gövde yaprakları sivri kulaklı; çiçekler soluk sarı; kapçık sarımsı-kahverengi 5. palustris

1. Kapçık her yüzeyde 1-3 çıkıntılı; tek ila çok yıllık

3. Gövde yaprakları kulaklı değil; çiçek başları 1,5-2 cm genişliğinde; kapçık her yüzeyde 1-2 çıkıntılı; çok yıllık 6. erzincanicus

3. Gövde yaprakları kulaklı; çiçek başları 2-2,5 cm genişliğinde; kapçık her yüzeyde 3 çıkıntılı; tek ya da iki yıllık

4. Kapçık güçlü biçimde sıkıştırılmış, çıkıntılar arası pürüzsüz; gövde yaprakları yuvarlak kulaklı; çiçekler altın sarısı 1. asper

4. Kapçık hafifçe sıkıştırılmış, çıkıntılar arası kabarcıklı; gövde yaprakları sivri kulaklı; çiçekler soluk sarı

5. Dil, taç tüpünden daha uzun; terminal yaprak lobu yanal loblara neredeyse eşit, loblar tabanda daralıcı 3. tenerrimus

5. Dil, taç tüpü ile aynı uzunlukta; terminal yaprak lobu yanal loblardan daha iri, loblar tabanda daralıcı değil 2. oleraceus

Kocaeli’ndeki türler

Exit mobile version