Silene latifolia subsp. alba (Gıcime)

Gıcime


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Karanfil takımı › Karanfilgiller › Nakıl › Gıcime

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa, batı Asya ve kuzey Afrika’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

40 ila 80 cm büyüyebilir. Genç bitkiler tabanda rozet oluşturur, buradaki yapraklar oval ila mızraksı, 4 ila 10 cm uzunluğundadır. Yaşlı örneklerde yapraklar karşıklı dizilişlidir. Çiçekler kümeler halinde gövdelerin üzerinde görülür, 2,5 ila 3 cm çapındadırlar. Çanak hayli belirgindir, taç yaprak sayısı beştir ve beyaz renklidirler, her bir taç yaprak derince çentiklidir. Bitkinin tamamı yoğun bir biçimde tüylüdür. Zengin ve geçirgen toprağı, güneşli bölgeleri tercih eder. Gövde dik ve dallıdır. 10 adet ercik görülür. Çiçeklerin zayıf bir kokusu vardır. Taban yaprakları saplı, üst yapraklar sapsızdır. Meyve sarımsı kahverengi renginde ve eliptiktir. Tohumlar Temmuz ve Ekim aylarında olgunlaşır. Bitki oldukça uzun bir süre çiçekli görülebilir. Güneşli bölgeleri ve nemli toprakları tercih eder.

Gözlem

Ormanlık alanlar, tarla sınırları, yamaç ve çalılıklarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Gıcıgıcı (Kuru çiçekler rüzgarda hışırdar), Ballıca, Gıcı, Gıcık, Gıcime.

Çiçek zamanı

Mayıs-Ağustos ayları.

Yükseklik

200-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşır ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılır. Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülür ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulmuş olması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan “nakıl” kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizilmiş kiraz meyveleri için kullanılır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir. Tür adı Latince “geniş yapraklı” anlamına gelir. Türün cins özelinde yapraklarının ayırt ediciliğine işaret eder. Alttür adı ise Latince “beyaz” anlamına gelir ve taç yapraklarının saf beyaz rengini vurgular.

Mutfak

Pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Kökünün sıcak suda kaynatılması ile elde edilen sabun giysileri temizlemek için kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Willdenowia 12(2): 189. 1982. (Mill.) Greuter & Burdet

Bir Cevap Yazın