Silene flos-cuculi (Guguk nakılı)

Hüseyin Doğan avatarı

Tanımı

Genellikle 30 ila 90 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler ince, narin ve diktir. Bunlar dalsız ya da sadece üst bölümde dallıdır. Yapraklar çift halinde, karşılıklı dizilişli, alt yapraklar kaşıksı ya da mızraksı iken üst yapraklar şeritsidir. Çiçek durumu gevşek salkımlar halinde ve uzun saplıdır. Taç yapraklar derince parçalı olup ipliksi bölümlere ayrılmıştır. Bu türün en karakteristik özelliğidir. Çiçek rengi pembe veya eflatun tonlarındadır. Çanak tüpsü ve belirgin biçimde şeritlidir. Meyve kapsül formunda, 6 ila 10 mm uzunluğunda ve beş diş tarafından açılmaktadır. Bitki saponin içermektedir ancak bu çoğunlukla zararsız düzeydedir. Türün Türkçede bizim ulaşabildiğimiz bilinen bir adı yoktur. Biz bilimsel adından hareketle guguk adını uygun gördük.

Gözlem bilgileri

Silene flos-cuculi doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir. Ancak günümüzde Uzak Doğu ve Kuzey Amerika’da da doğallaşmıştır. TBL’nin verilerine göre bu tür Türkiye’den bilinmiyor. Öte yandan POWO’nun dağılım haritasında Türkiye mevcut.🔗 Yol kenarı ve nemli çayırlarda görülmektedir. Umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür. Bu bitki Kocaeli’nin doğal bitkisi değildir.

Etimoloji

Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmekte ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir. Epitet Latince guguk çiçeği anlamına gelir. Türün guguk kuşunun üreme mevsiminin başında çiçek açmasına işaret etmektedir.

Fotoğrafları

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir