Sideritis dichotoma


Anahtar kelimeler: Endemik.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Ballıbabagiller › Dağçayı › Çatalçay

Dağılımı

Bitki doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

20 ila 35 cm büyüyebilir. Gövde basit ya da az dallı, yoğun yaslanıcı yünlü kaba tüylü ve salgısız tüylüdür. Taban yaprakları ters mızraksı ila genişçe eliptik, dilsi kamamsı, yaprak sapı 1 ila 3 cm uzunluğundadır. Gövde yaprakları 2 ila 3 arası çift halinde, yaprak ayası 4 ila 6 cm uzunluğunda ve 0,8 ila 1 cm genişliğinde, küt, iyice dişli ve düzdür. Halkalar 5 ila 12 arası sayıda, tamamı kümelenmiş ya da en alttaki 1 ila 2,5 cm uzaklıktadır. Ortadaki bırahteler yumurtamsı ila dairesel, 1 ila 1,7 cm uzunluğunda ve 0,8 ila 1 cm genişliğinde, aniden sipsivridir. Çanak 8 ila 10 mm uzunluğunda, yoğun tüylü, dişler şeritsi mızraksı ve sivridir. Taç sarı renkli, 11 ila 13 mm uzunluğunda ve içi tüylüdür.

Gözlem

Kayalık yamaçlar ve ormanlık alanlarda görülür. Başiskele ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Çatalçay, Sarıkız çayı.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “demirden yapılma” anlamına gelir. Cinsin demirden yapılan silahlardan alınan yaralanmalara karşı iyi gelmesine işaret eder. Diğer bir görüş ise çanak yaprakların mızrak ucunu andırması ile bağlantı kurulduğunu savunur. Tür adı Antik Yunanca “iki parçalı” anlamına gelir. Türün gövde yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “caulis dichotome ramosus” olarak belirtilmiştir.

Geleneksel tıp

Çay olarak kullanılır ve idrar söktürücü etkileri araştırılmaktadır.

Literatür

Oesterr. Bot. Z. 57: 360 1907. Huter

Yorum yazın