Sideritis (Dağçayı)

Sideritis (Dağçayı), Lamiaceae ailesine bağlı bir cinstir.

Tanımı

Sideritis (Dağçayı) genellikle aromatik, zaman zaman rizomlu, basit ya da bazen saplı tüylere sahip tek ya da çok yıllık otlar ile küçük çalılardan oluşan bir cinstir. Yapraklar sıklıkla dar, genellikle dişli ve saplı ya da sapsızdır. Çiçek halkaları 4 ila 10 arası çiçekli, ıraksak ya da küme halindedir. Çanak tek simetrili ya da neredeyse düzenli, tüpsü çan biçiminde, 5 ila 10 damarlı, 5 loblu, loblar sıklıkla üçgensi, çoğunlukla dikensi ve tüp boğazı sıklıkla sakallıdır. Taç iki dudaklı, 4 ya da 5 loblu, arkadaki lob düz, derin girintili ya da düz, tüp çanaktan daha kısa ve genellikle sarı, zaman zaman kırmızı ya da beyaz renklidir. Ercikler taç tüpüne yerleştirilmiş ve teka bitişiktir. Tepecik loblarının uzunlukları eşit değildir. Fındıkçıkların ucu yuvarlaktır. Cins büyük ölçüde Akdeniz havzasına özgüdür ancak günümüzde Uzakdoğu ve Amerika’ya da dağılmıştır. Cins tıbbi özellikleri nedeniyle antikçağdan beridir çay olarak tüketilmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca demirden yapılma anlamına gelir. Cinsin demirden yapılan silahlardan alınan yaralanmalara karşı iyi gelmesine işaret eder. Diğer bir görüş ise çanak yaprakların mızrak ucunu andırması ile bağlantı kurulduğunu savunur.