Serapias bergonii (İnce sağırkulağı)

Özet

Serapias bergonii (İnce sağırkulağı) genelde nemli çayırlarda görülen ve bahar aylarında çiçek açan yaygın bir orkide türüdür.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Asparagales

Kuşkonmaz takımı

Orchidaceae

Salepgiller

Serapias

Sağırkulak

Tanımı

Serapias bergonii (İnce sağırkulağı) genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yumru yumurtamsı ya da küresel olup çiçeklenme zamanı iki adettir. Gövde dik, ince, uzun ve alt bölümü genellikle kırmızı renklidir. Yapraklar 5 ila 10 adet, 5 ila 18 cm uzunluğunda, mızraksı ve tabana yakın olanlar daha geniştir. Çiçek durumu uzunlamasına ya da yoğun ve 3 ila 20 arası çiçeklidir. Bırahte kırmızı renkli ve mızraksı olup yayılıcı çiçekleri aşar. Çanak yaprak kukuletası 20 ila 26 mm uzunluğunda ve dışta grimsi mor renklidir. Taç yapraklar 13 ila 23 uzunluğunda, 2,5 ila 4,5 mm genişliğinde, tabanda dairesel, kırmızı ila mor renkli olup uca doğru bizsidir. Epichile genişçe ila darca mızraksı, dikdörtgensi mızraksı ya da darca yüreksi, 15 ila 30 mm uzunluğunda, tüysüz ya da tabana doğru yoğun tüylü, koyu mor, kahverengimsi ya da koyu toprak kırmızı renklidir. Hypochile geniştir.

Gözlem bilgileri

İtalya, Balkanlar ve Türkiye’de doğal olarak yayılış gösterir. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Çalılık, makilik ve çayırlarda görülen bitki umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde ince sağırkulağı adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Adını, Greko-Mısır tanrısı Serapis’ten (Σάρᾱπις) almaktadır. Serapis’in kadim Mısır tanrısı Osiris’in sonraki dönemdeki karşılığı olduğu varsayılmaktadır. Öküz tanrı Apis, Osiris’in yeryüzündeki simgesi olduğu düşünülerek Osirapis olarak adlandırılmıştır. Serapias türlerinin çiçekleri de yüzeysel olarak antik Apis tasvirlerini andırmaktadır. Cinse önerilen Türkçe resmî ad sağırkulağı olmakla birlikte yukarıdaki bağıntı göz önüne alındığında, sığırkulağı isimlendirmesi daha mantıklı gözükmektedir. Tür Fransız fotoğrafçı, müziyen ve doğa bilimci Paul Bergon’a (27 Eylül 1863 – 27 Ocak 1912) adanmıştır. Anadolu orkideleri üzerine çalışmış olan bilim insanı ayrıca Fransız fotoğrafçılığının öncülerinden kabul edilmektedir.

Fotoğrafları