İçeriğe geç

Saponaria officinalis (Sabun otu)

Sabun otu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Karanfil takımı › Karanfilgiller › Sabunotu › Sabun otu

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve Asya’da yayılış gösterir. Günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır.

Genel bilgiler

30 ila 70 cm kadar büyüyebilir. Gövde dalsız ve genelde kırmızı süslüdür. Yapraklar geniş, sapsız, karşılıklı dizilişli ve mızraksıdır. Işınsal simetrik çiçekler hoş kokulu, pembe ve bazen de beyaz renklidir. Geceleri kokuları daha güçlüdür. Tohumlar ağustos ve eylül arası olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. -20 dereceye kadar dayanıklıdır. Popüler bir süs bitkisidir. Tohumları 4 haftada çimlenir.

Gözlem

Yol kenarı, dere kıyısı ve ormanlık alanlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Sabun otu, Kargasabunu, Köpürgen, Sabun çiçeği, Tahdik otu.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

100-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “sabun” anlamına gelir. Cinsin temizleyici özelliğine işaret eder. Özellikle Saponaria officinalis türünün yapraklarından üretilen sabun hassas/antika tekstil ürünlerini temizlemek için kullanılır. Türkçe adı olan “sabunotu”, Antik Yunanca “sapon” (σᾱ́πων) kökenlidir. Tür adı Latince “tedavi edici” anlamına gelir. Epitet, geleneksel olarak tedavi amaçlı kullanılan bitkileri tanımlamak için kullanılır.

Mutfak

Tahin helvası imalatında kullanılır.

Geleneksel tıp

Balgam söktürücüdür. Kökü değiştirici, kaşıntı ve pıhtılaşma önleyici, safra söktürücü, sitotoksik, yatıştırıcı, terletici, idrar söktürücü, müshil, hapşırtıcı ve toniktir. Demlenerek kaşıntı giderici olarak kullanılır. Sarılık ve iç organ tıkanıklarında başvurulur.

Galen: Böbrek ve mesane taşlarını düşürmek için kullanılır. Hapşırtıcıdır.

Dioscorides: Kökü idrar söktürücüdür. Bal ile alındığında karaciğer rahatsızlıkları, öksürük ve astım vakalarında faydalıdır. Kapari ile alındığında böbrek taşlarını düşürücüdür ve düşüğe neden olur. Arpa unu ile kaynatılırsa kemik iltihabına iyi gelir. Görüşü keskinleştirir. Hapşırtıcıdır.

Dikkat

Sindirim sistemini tahriş eder. Aşırı tüketimi kırmızı kan hücrelerinin yok olmasına, ishal, bulantı ve kusmaya neden olabilir. Hamilelik sırasında kullanmamak gerekir. Fazla alındığında alyuvarları yok eder.

Biliyor musunuz?

Hassas tekstil ürünlerini temizlemek için kullanılır. Bitki suda kaynatılarak sabun elde edilir. Giysileri parlatır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 408. 1753. L.

Bir Yorum Yazın