İçeriğe geç

Sambucus nigra (Bodur mürver)

Kara mürver


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiZehirli bitki, Haşerat kovucuAvrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Hanımeli takımı › Mürvergiller › Mürver › Kara mürver

Dağılımı

Doğal olarak batı Asya ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

6 metre büyüyebilir. Gövde gençken açık yeşil, olgunken gri renklidir. Yapraklar karşılıklı çiftler halinde dizilmiştir. 10 ila 30 cm uzunluğunda, 5 ila 7 arası yaprakçıkla teleksi ve testere dişli kenarlıdır. Genç gövdelerin içi boştur. Çiçekler erseliktir ve beş ercik taşırlar. Çiçekler fildişi rengindedir ve beş taç yapraklıdır. Meyveler koyu parlak mor ila siyah arası renktedir.

Gözlem

Çalılık, orman sınırları ve yol kenarında görülür. Kartepe, Gölcük ve Başiskele ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kara mürver, Ağaç mürver, Lüver, Lor, Sultan, Piran, Piren, Yiğidinotu, Sultanotu, Şahmelik, Şahmelek, Lüvor, Melikşah, Melesir, Mındar ağacı, Mindiraç, Patlak, Patlangaç, Patlangıç, Patlangoz, Patlankuç, Patlavuç, Patlayak, Şişni, Yalangoz, Yalankoz.

Çiçek zamanı

Nisan-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “sambuce” anlamına gelmektedir. Antikçağa özgü üflemeli bir çalgı aletinin adıdır. Bitkilerin sürgünlerinden elde edilen reçine bu müzik aletinde kullanılırdı. Cinsin Türkçe adı olan “mürver” olasılıkla Farsça inci (مروارى) kelimesi orijinlidir, eğer böyleyse atıf inci şeklindeki meyvelere yöneliktir. Tür adı Latince “siyah” anlamına gelir. Türün olgun meyvelerinin rengine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Sambucus fructu in umbella nigro”dur.

Mutfak

Olgun meyveler yenilebilir ancak olgunlaşmamışları hafif zehirlidir. Meyve pişirilerek reçel yapılır. Çiçekleri çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Çiçekleri kurutularak çay elde edilir.

Geleneksel tıp

Çiçek başlarından ferahlatıcı bir içecek elde edilir. Gövde, yapraklar, meyveler ve kök bronşit, astım, üst solunum yolu enfeksiyonları ve yüksek ateşin tedavisinde kullanılır. Canlandırıcıdır. İdrar söktürücü, müshil ve kusturucudur. Kabızlık ve artritik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılır. Yaprakları güneş yanığı ve çocuklarda isilik, meyveleri egzama, eldeki çıban ve hemoroit tedavisinde kullanılır. Felç, diyabet, yara, öksürük, astım, bronşit ve prostat bozuklarının tedavisinde kullanılır.

Dioscorides: Güçlü bir kokusu vardır.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Yaprakları böcek kovucu olarak kullanılır. Kurutulmuş çiçekleri fare kovucudur. Çiçekler cilt losyon ve merhemlerinde kullanılır. Meyvelerinde mavi ve mor boya elde edilir. Saçları siyaha boyamak için kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 269–270. 1753. L.

Bir Yorum Yazın