Sambucus (Mürver)

Özet

Sambucus (Mürver) kültürel değerinin yüksek olmasının yanı sıra, bazı türleri Antikçağ’dan bu yana hem tıbbi hem de besin amaçlı kullanılan bir cinstir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Dipsacales

Hanımeli takımı

Viburnaceae

Mürvergiller

Tanımı

Sambucus (Mürver) ot, çalı ya da otlardan oluşan bir cinstir. Dallar pürüzsüz ve çizgili ya da kabarcıklıdır. Yapraklar tek teleksi ve karşılıklı dizilişlidir ve bunlar genellikle 5 ila 9 arası yaprakçığa bölünür. Çiçek durumu terminal, düz ya da dışbükey talkım ya da salkım halinde ve saplı ya da sapsızdır. Çiçekler beyaz ile krem renkli ve büyük kümeler halindedir. Ercik 5 adet olup taç tabanına içkindir. İplikçik dik ve ipliksidir. Yumurtalık 3 ila 5 bölümlü olup her bölümde tek tohum taslağı vardır. Tepecik 3 ya da 5 adettir. Meyve üzümsü ve 3 ila 5 adet tohumludur. Tohum üç köşeli ya da elipsoittir.

Cins dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir. Ağacın dalları belirli bir mesafe boyunca cepte taşınırsa romatizmayı tedavi edeceğine inanılırdı. Bitki tevazuyu simgeler. İskandinav mitolojisine göre Hyldemoer mürver ağaçlarında yaşar ve eğer bu ağaç kesilecekse ondan izin istenir. İskandinav mitolojisinde Huldra ve Thor’un bitkisi olarak kabul edilir. Bitkilerin çiğ meyveleri ve diğer kısımları zehirlidir. Zehirlenme belirtileri mide bulantısı, kusma, karın krampları, ishal ve halsizliktir. Diğer yandan meyveleri pişirilerek tüketilmektedir. [Harita, Sinonimler, Türler]

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca sambuce anlamına gelmektedir. Antikçağa özgü üflemeli bir çalgı aletinin adıdır ve bitkilerin içi boş olan genç dallarının bu amaçla kullanılmasına dikkat çekmektedir. Cinsin Türkçe adı olan mürver olasılıkla Farsça inci (مروارى) kelimesi orijinlidir, eğer böyleyse atıf inci şeklindeki meyvelere yöneliktir.

Kocaeli’ndeki türler

Sambucus (Mürver)

Sambucus nigra

Ağaç mürver

Sambucus ebulus

Sambucus ebulus

Bodur mürver