Ruscus aculeatus

Fare dikeni


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Süs bitkisi.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Kuşkonmazgiller › Tavşanmemesi › Fare dikeni

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

80 cm büyüyebilir. Gövde dik ve serttir. Gövde basitçe dallıdır. Dallar üst bölümde almaşlı dizilişlidir. Yapraksı gövdeler sert uçludur ve dokunulduklarında acıtıcıdır. Popüler bir süs bitkisidir. Ocak, şubat, mart ve nisan aylarında çiçek açar.

Gözlem

Meşe ormanları ve kayalık yamaçlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Tavşan kirazı, Silcan, Emir, Fare dikeni, Herdemtaze, Sıçan dikeni, Tavşanmemesi, Tavşan topuğu, Yabani mersin, Kuşkondurmadikeni, Çalısüpürgesi.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “gaga” anlamına gelir. Cinse bağlı Ruscus aculeatus‘un yapraksı gövdeleri (cladode) sivri uçludur ve kuş gagasını andırır. Türkçe yaygın adı olan “tavşanmemesi” ise açıkça bitkilerin meyvelerine işaret etmektedir. Tür adı Latince “dikenli” anlamına gelir. Yapraksı gövdelerin sert ve batıcı uçlarına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Ruscus myrtifolius aculeatus”tur.

Mutfak

Genç sürgünler pişirilerek tüketilebilir. Kavrulmuş tohumu kahve olarak içilebilir.

Geleneksel tıp

İdrar söktürücü ve taş düşürücüdür. Kan dolaşımını harekete geçirir. Ödem azaltıcı etkisi vardır. Meyveleri müshil etkilidir. Müshil, iştah açıcı, ateş düşürücü, arındırıcı, terlemeyi arttırıcı, idrar söktürücü ve damar büzücüdür. Hemoroid tedavisinde harici olarak uygulanır.

Galen: İdrar söktürücüdür.

Dioscorides: Baş ağrısını gidermek için muska olarak kullanılır. Yaprak ve meyveleri idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici ve taş düşürücüdür. Sarılık, baş ağrısı ve ağrılı idrara çıkma vakalarında başvurulur. Taze sürgünleri kuşkonmaz ikamesi olarak tüketilir.

Plinius: Mesane ve idrar yolları sorunları için her gün alınması tavsiye edilir. Kaynatılarak böbrek rahatsızlıklarında kullanılır.

İbn-i Sînâ: Sara ve beyin sorunlarında kullanılır. Mide ve karaciğer vakalarında faydalıdır. İç organların yerinden oynaması vakalarında kullanılır.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Olgun sürgünler deterjan ya da süpürge olarak kullanılabilir.

Smilax excelsa (dikenucu) meyveleri ile tavşanmemesinin dalları kombine edilerek “kokina” adı ile özellikle aralık ve ocak ayları arasında çiçekçilerde satılır. Bitki Yahudi mersini olarak da bilinir, çünkü Yahudiler Sukot bayramında bu bitkiyi kullanır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 1041. 1753. L.

Bir Cevap Yazın