Rumex nepalensis (Dibikızıl)

derleyen:

Uyarı: Site sahibi, sitede yer verilen her türden bilginin uzman görüşüne dayandırılmaksızın kullanılmamasını şiddetle tavsiye eder.

Özet

Rumex nepalensis (Dibikızıl) genelde yüksek rakımlardaki çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Caryophyllales

Karanfil takımı

Polygonaceae

Madımakgiller

Rumex

Labada

Tanımı

Rumex nepalensis (Dibikızıl) uzun boylu, 1,5 metreye kadar boylanabilen, çıplak ya da neredeyse çıplak ve çok yıllık bir bitkidir. Alttaki yapraklar dikdörtgensi-yumurtamsı, 30 cm uzunluğunda, 6 cm genişliğinde, genişliğinin 1,5 ila 3 katı uzunluğunda, kenarları dalgalı-dişçikli, ucu sivri ya da küt ve tabanda yüreksidir. Çiçek durumu öbekleri en azından alt bölümde yakınsaktır. Çiçek sapı ince, zigzaglı, iç çiçek örtüsü bölümleri ile aynı uzunlukta ya da daha uzun ve alt yarısında eklemlidir. İç çiçek örtüsü meyve zamanı 5 mm uzunluğunda, bölümleri dikdörtgensi-yumurtamsı, derince dişli, dişler zembereksi uçlu ve en azından bir bölümü belirgin mekiksi sivilcelidir. Fındık 3,5 mm uzunluğundadır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Doğu Afrika, Güney Avrupa ve Güney Asya’da yayılış gösterir. [HaritaAlt türler, Herbaryum] Yamaç, çalılık ve ormanlık alanlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 1100 ila 1600 metre arasındaki rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde dibikızıl adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Latince kuzukulağı anlamına gelir. Muhtemelen Latince emmek anlamına gelen “rumo” kelimesinden türemiştir. Yaprakları emilerek susuzluk giderici olarak kullanılır. Cinsin Türkçe adı olan labadanın Theophrastus’un Rumex patientia’yı tanımlamak için kullandığı lapathos (λάπαθος) kelimesinden gelmesi muhtemeldir. Tür adı Latince Nepal anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine işaret eder.

Gıda

Körpe yaprak ve sürgünleri pişirilerek tüketilmektedir. Ayrıca kökü ravent ikamesi olarak kullanılmaktadır.

Tıp

Kök müshil etkilidir. Yerinden çıkmış kemiklerin üzerine kaynatılarak uygulanır. Kökten elde edilen macun şişmiş diş etlerine sürülür. Yaprakları kolik tedavisinde kullanılır. Yaprak suyu uygulanırsa baş ağrısını giderir. Bunun yanında kaynatılarak vücuttaki çeşitli ağrıları geçirmek için sürülür.

Dikkat

Fotoğrafları