Ricinus communis

Hint yağı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiZehirli bitkiHaşerat kovucu.

Dolaşım

Bitkiler › Söğüt takımı › Sütleğengiller › Hintyağı › Hint yağı

Dağılımı

Bitki doğal olarak Hindistan’da yayılış gösterir ancak Akdeniz havzasında doğallaşmıştır.

Genel bilgiler

12 metre kadar büyüyebilir. Parlak yapraklar 15 ila 45 cm uzunluğunda, uzun saplı, el parmakları biçiminde, 5 ila 12 arası loblu ve belirgin biçimde tırtıklıdır. Erkek çiçekler sarımsı yeşil iken dişi çiçeklerde kırmızı işaretler görülür. Meyvesi dikenli, yeşilimsi, oval, parlak, fasulye benzeridir ve yüksek oranda zehirli tohumlar ihtiva eder. Kumlu, killi ve geçirgen toprakları tercih eder. Tohumlar eylül ve kasım aylarında olgunlaşır. Çiçekleri tek evciklidir.

Gözlem

Tahrip edilmiş araziler, yol kenarı ve bahçelerde görülür. Kartepe ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Hint yağı ağacı, Dedemene, Genegerçek otu, Generçek, Hırva, Hint baklası, Hindiye, Hinttaş, Japonika, Japon şemsiyesi, Kene ağacı (Tohumları kene’ye benzer), Kenek, Kene otu.

Etimoloji

Cins adı Latince “kene” anlamına gelir. Tohumlarının keneye benzemesine işaret eder. Tür adı Latince “yaygın” anlamına gelir. Cinse bağlı tek türdür ve doğallıkla yaygın epiteti türün yaygın olarak görülmesi ve bilinmesine işaret eder.

Tarihi

Yahudilik ve Hristiyanlıkta Hz. Yunus’un altında oturduğu ağacın olduğuna inanılır.

Plinius: Mısır’da çokça bulunan bir bitkidir ve yağı yapılır. “croton” ve “sili” olarak bilinir. Avrupa için yeni bir bitkidir ve tohumları keneye benzediği için “ricinus” olarak anılmaktadır. Tohumlar suda kaynatılır ve daha sonra yağ yüzeyde durduğu için kolaylıkla sudan ayrılır. Yağ yemeklerde kullanmak için iyi değildir ancak lambalarda kullanılır.

Yaprakları, Hint mitolojisindeki yarı insan yarı at olan Gandharva (Yunan mitolojisindeki sentorlar gibi) eline izafe edilerek Gandharva’nın eli olarak bilinir. Bitki bazı yörelerde “harva” olarak bilinir.

Geleneksel tıp

Müshil etkilidir. Hamilelik esnasında düşüğe neden olabilir. Zehirlenme vakalarında sindirim sistemini temizlemesi için kullanılır.

Dioscorides: Yağı cilt hastalıkları, apış arası iltihaplanması, rahim tıkanıklığı ve kulak ağrısı vakalarında kullanılır.

Plinius: Yağı müshil etkilidir. Eklem rahatsızlıkları, rahim ve kulak ağrıları ile yanıklarda faydalıdır. Cildi sağlıklı görünümüne kavuşturur ve saçları uzatır.

İbn-i Sînâ: Uyuz ve kafa bölgesindeki yaraları gidermek için kullanılır. Rahim sorunlarında etkilidir. Kene ile bu bitkinin tohumu arasında ilginç bir benzerlik vardır. Meyvesinden yağ elde edilir ancak bu tüketilmemelidir. Bu yağ kandillerde kullanılır. Çeşitli cilt sorunlarında meyveleri dövülerek kullanılır. Yağı uyuza karşı etkilidir. Kusturucudur.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Sabun ve boya yapımında kullanılır. Böcek kovucudur. Tohumlarından mücevher yapılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 1007. 1753. L.

Yorum yazın