İçeriğe geç

Rhus coriaria (Sumak)

Sumak


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiBoya bitkisi.

Dolaşım

Bitkiler › Akçaağaç takımı › Menengiçgiller › Sumak › Sumak

Dağılımı

Bitki doğal olarak güney Avrupa’dan batı Asya’ya kadar olan bölgede yayılış gösterir.

Genel bilgiler

50 cm ila 3 metre büyüyebilir. Genç dalları yoğun biçimde kahverengi tüylüdür. Çiçekler yeşilimsi beyaz renklidir. Meyveler mercimek formunda ve koyu kahverengi rengindedir.

Gözlem

Çalılık, sulak alanların kenarı ve ormanlık alanlarda görülür. Kocaeli genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Derici sumağı, Sumak, Mavru, Tadım, Tahru, Tatari, Tahri, Tetere, Teteni, Tetirli, Tetre, Tetri, Tirimli, Tutum, Tutuba.

Çiçek zamanı

Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-1200 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “sumak” anlamına gelir. Kelimenin “kırmızı” (ῥόδον) kelimesinden gelmesi muhtemeldir, bu durumda meyvelerin rengine işaret eder. Dilimizdeki “sumak” kelimesi Süryanice kaynaklıdır ve bu dilde kırmızı anlamına gelir. Tür adı Antik Yunanca “morumsu kırmızı” anlamına gelir. Bitkinin yapraklarının güz aylarında aldığı parlak renklere işaret eder.

Tarihi

Plinius: Suriye’de görülür. Yaprakları karaağaç yaprağından hafifçe uzun, dalları ince ve kısadır. Derileri ağartmak için kullanılır. Mercimeğe benzeyen meyvesi üzümle aynı zamanda kırmızıya döner, “ros” olarak bilinir ve ilaç yapımında kullanılır.

Mutfak

Kurutulmuş meyveleri baharat olarak kullanılır ve diğer baharatlarla karıştırılarak zahter elde edilir.

Geleneksel tıp

Yaprak ve tohumları büzücü, idrar söktürücü, kanama durdurucu ve toniktir. Dizanteri, hemoptizi ve konjonktivit tedavisinde kullanılır. Tohumları iştah açıcıdır. Yaprak ve gövde tanen bakımından zengindir.

Dioscorides: Meyvesini saran yapı hayli faydalıdır. Yaprakları büzücüdür. Saçları siyaha boyamak için kullanılır. Kulak akıntısını gidericidir. Meyvesi çölyak ve dizanteri vakalarında etkilidir. Diş ağrısı gidericidir.

Plinius: Büzücü ve serinleticidir. Tuz ikamesi olarak yemeklerde baharat amaçlı kullanılır. Yemeklerde kullanıldığında aşırı adet kanamasını durdurur.

İbn-i Sînâ: Kan durdurucudur. İnanışa göre boyna muska halinde asılırsa bile kanı durdurur. Dolama vakalarında kullanılır. Yara temizleyici olarak kullanılır. Kulak iltihabı ve ağrısı vakalarında başvurulur. Dişlere uygulanırsa diş ağrısını dindirir. Adet akışını durdurur. Hemoroid tedavisinde kullanılır. İshali önler.

Abdulvehhâb bin Yusuf: Çocuklarda kontrolsüz salya akması halinde kullanılır. Diş eti sorunlarında başvurulur. Kan tükürme ve ishal vakalarında suyu kullanılır.

Eşref bin Muhammed: Çocuklarda aft vakalarında gül, kişniş ve Borago officinalis birlikte dövülerek kullanılır.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Bitkiden çeşitli renkte boyalar elde edilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 265. 1753. L.

Bir Yorum Yazın