İçeriğe geç

Ranunculus repens (Horoz ibiği)

Horozibiği


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitkiZehirli bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Düğünçiçeği takımı › Düğünçiçeğigiller › Düğünçiçeği › Horoz ibiği

Dağılımı

Bitki doğal olarak Asya, kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir. Süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde işgalci hale gelmiştir.

Genel bilgiler

50 cm büyüyebilir. Gövde yatıktır ve bunlar bağımsız kökler oluşturur, bu eklemlerden yeni bitkiler çıkar. Taban yaprakları bileşiktir, 4 ila 20 cm uzunluğunda saplı ve üç geniş yaprakçığa bölünür. Yaprakçıklar 1,5 ila 8 cm uzunluğundadır. Saplıdırlar ve sığca lobludurlar. Gövdenin üst bölümündeki yapraklar küçüktür ve yaprakçıklar dardır, bunlar basit ya da mızraksı olabilir. Gövde ve yapraklar tüylüdür. Çiçekler altın sarısı renginde, parlak, 2 ila 3 cm çapında, beş taç yapraklı ve çiçek gövdesi yivlidir. Taç yapraklar parlaktır ve bunlar ayna işlevi görerek bitkinin böcekler tarafından tozlanmasını sağlar. Meyveler bir kapçık kümesi halindedir ve 2,5 ila 4 mm uzunluğundadır. Üç loblu, koyu yeşil, beyaz benekli yapraklar görülür.

Gözlem

Nemli bölgelerde görülür. İzmit ve Kartepe ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Tiktakdana, Sürünücü düğün çiçeği, Horoz ibiği.

Çiçek zamanı

Mayıs-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “küçük kurbağa” anlamına gelir. Muhtemelen cinsin kurbağalar gibi sulak alanlara yakın bulunmalarına atıftır. Bitkinin antikçağdaki diğer adı “batrachion”dur ve bu da kurbağa otu anlamına gelir. Cinsin bazı türlerinin yaprakları da kurbağa ayaklarını andırmaktadır. Bu cinsin Türkçe adı “döğün çiçeği“dir. Döğün, Türkçe’de yakmak/yakan anlamına gelir ve cinse bağlı bazı türlerin usaresinin temas halinde cildi tahriş etmesine işaret eder. Döğün kelimesi ne zaman düğün oldu, bilmiyoruz. Tür adı Latince “sürünücü” anlamına gelir. Türün sitolonlarının sürünücü yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “stolonibus repentibus” olarak belirtilmiştir. Türün çok kısıtlı bir tohum üretme potansiyeli vardır ve bu bağlamda çoğalmasının sitolonlar yoluyla olması mantıklıdır.

Mutfak

Yapraklar pişirilerek tüketilebilir. Kök ise kurutulduktan sonra pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Analjezik ve deriyi kızartıcıdır. Çiğnenmiş yapraklardan elde edilen lapa, yaraların, kas ağrılarının ve romatizmal ağrıların tedavisinde kullanılmıştır.

Dioscorides: Güneş doğmadan önce toplanarak boyuna muska olarak asılır. Bu sayede cadı ve büyülerden korunduğuna inanılır.

Dikkat

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 554. 1753. L.

Bir Yorum Yazın Cevabı iptal et

Exit mobile version