İçeriğe geç

Potentilla reptans (Su parmakotu)

Beşparmak otu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Gül takımı › Gülgiller › Beşparmakotu › Beş parmakotu

Dağılımı

Doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

80 cm büyüyebilir. Gövdenin üst bölümü yoğun dallı ve tüylüdür, birtakım salgılı tüyler görülür. Alt yapraklar uzun saplıdır, gövde yaprakları almaşlı dizilişli ve kısa saplıdır. Bütün yapraklar elsi, 6, 7 ve bazen de 9 yaprakçığa ayrılmıştır. En üstte olanlar üç yaprakçığa ayrılmıştır. Yeşil ya da sarımsı yeşil yapraklar 15 cm uzayabilir, merkez yaprakçık 8 cm uzunluğundadır. Yaprakçıklar şeritsi mızraksı, tüylü ve kenarları tırtıklıdır. Çiçek kurulu birkaç çiçekten oluşur, açık ya da soluk sarı renklidirler. Her çiçeğin beş lobu, beş geniş ve sığ çentikli taç yaprağı, 30 erciği, birçok dişi organı ve ayrı bir ginokiyumu vardır. Meyve soluk kahverengi kapçık şeklindedir. Çiçekler erseliktir.

Gözlem

Çayırlar ve nemli bölgelerde görülür. Kartepe ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Su parmakotu.

Çiçek zamanı

Mayıs-Temmuz ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “güçlü” anlamına gelir. Cinsin bazı türlerinin güçlü tıbbi özelliklerine atıfta bulunur.  Tür adı Latince “sürünücü” anlamına gelir. Türün sürünücü yapısına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Quinquefolium majus repens”tir.

Tarihi

Antikçağda evlerin kutsanması için kullanılıyordu.

Mutfak

Genç yaprakları tüketilebilir ya da salatalara eklenebilir.

Geleneksel tıp

Gerek kökleri gerekse kendisi ateş düşürücü olarak kullanılır. Kökünden kaynatılarak hazırlanan öz diş ağrısına iyi gelir. İshal tedavisinde kullanılır. Spazm çözücü, büzücü, ateş düşürücü, diş ağrısı giderici ve yangı önleyicidir. Kurutularak boğaz ağrısı için gargara olarak kullanılır. Güçlü bir büzücü olarak, ishal ve diğer bağırsak sorunlarıyla bağlantılı rahatsızlıkları hafifletebilir, kan damarlarını sıkıştırır ve kasların kasılmasına neden olur. Ateş için çok etkili çaredir, ateşi düşürerek bağışıklık sisteminin bakteri veya virüsü ortadan kaldırmasını sağlayabilir. Diş ağrılarında otun analjezik etkisi ağrıyı giderir. Aynı zamanda, bitkinin bazı antibakteriyel etkileri olduğu için, ağızda veya diş eti iltihabında bakteriyel enfeksiyonları önlemenin etkili bir yoludur. Bu bitkinin iltihap giderici özellikleri aynı zamanda sinir ağrısına ve artrit sorunlarına etkilidir. Yara ve yanmalara karşı bitkiden elde merhem iyileşme sürecini hızlandırabilir.

Dioscorides: Kök kaynatılarak diş ağrısını gidermek için kullanılır. Gargara yapılarak ağız yaraları ve boğaz sertliğinde kullanılır. Dizanteri, artrit ve siyatik vakalarında etkilidir. Sirke ile haşlanarak uygulandığında deri hastalıkları, guatr, ödem, anevrizma, iltihaplar, cilt lezyonu ve sedef hastalığı vakalarında etkilidir. Kökün suyu ak ve karaciğer rahatsızlıkları ile zehirlenmelerde kullanılır. Yaprakları bal ile alındığında ateşi düşürür. Epilepsi ve sarılığı iyileştirir. Yara ve çıbanlar üzerinde etkilidir. Kan durdurucudur. Korku ve büyülere karşı kullanılmak üzere şafak vaktinde toplanır.

İbn-i Sînâ: Kanama durdurucudur. Sıraca vakalarında uygulanır. Kökü çeşitli cilt sorunlarında ve yaralarda etkilidir. Eklem ağrısı ve siyatik vakalarında başvurulur. Kök pişirilerek diş ağrısını gidermek için kullanılır. Kök suyu karaciğere faydalıdır.

Biliyor musunuz?

Kırışık giderici olarak kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 499. 1753. L.

Bir Cevap Yazın