İçeriğe geç
Anasayfa » Polygonum (Madımak)

Polygonum (Madımak)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Cins genel olarak kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış göstermekle birlikte dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.


Bilgi

Türkçe yaygın adı olan madımak, Ermenice (մատիտեղ) kökenlidir ve aynı şekilde Polygonum cinsinin genel adıdır.
Topraktaki kurşun, çinko ve bakır gibi ağır metalleri yapraklarında hapsederler. Bu ekstrem koşullara dayanma ve radyasyon direnci yetenekleri nedeniyle, gelecekte Mars veya Ay kolonilerinde toprağı temizlemek ve ağır şartlarda bitki yetiştirmek amacıyla yürütülen uzay tarımı simülasyonlarında üzerinde en çok çalışılan cinslerden biridir.

Folklor

Bazı türlerinin kökleri, kanama durdurucu olarak kullanılmıştır.
Orta Anadolu mutfağının sevilen yemeği madımak, Polygonum cognatum gibi türlerin, bahar aylarında toplanarak yoğurtla veya yumurtalı olarak pişirilmesi ile hazırlanmaktadır.
“Madımak biçim de biçim, ölüyom senin de için, madımak toplar iken, başımdan düştü çitim”
“Madımak bitti m’ola, yolları tuttu m’ola, elâ gözlü nazlı yâri, beni unuttu m’ola”

Dikkat

Cinse bağlı türlerin teşhisi zordur ve çoğunlukla bir uzman görüşü gerektirmektedir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca çok boğumlu anlamına gelir. Cinsin çok sayıdaki eklemli yapısına işaret eder. Beri taraftan “çok tohumlu” anlamını da vermesi muhtemeldir. Cins tohum bakımından hayli üretkendir.

BİLİMSEL TANIM

Polygonum (Madımak) tek ya da çok yıllık otlar ile çalımsılardan oluşan bir cinstir. Kök lifli ya da odunsudur. Gövde yatık ila dik ve çok dallıdır. Yapraklar gövdede, almaşlı dizilişli, saplı ya da sapsız ve genellikle 2 cm den daha kısadır. Okrea zarsı, beyaz ya da gümüşî, iki loblu, kağıtsı ve çıplaktır. Yaprak ayası şeritsi, mızraksı, eliptik, yumurtamsı ya da yuvarlak ve düz kenarlıdır.

Çiçek durumu koltuklarda ya da koltuklarda ve terminal, başak benzeri ya da çiçekler tektir. Çiçek durumu sapı mevcut değildir. Çiçekler okrea başına 1 ila 7 adettir. Çiçek örtüsü beyaz ya da yeşilimsi ila pembe, çansı ila testimsi ve çıplaktır.

Tepal 5 adet ve taç ya da çanak yaprak benzeridir. Ercik 3 ila 8 adettir. Başçık beyazımsı, sarı, pembe ila mor ya da turuncu ve eliptik ila dikdörtgensidir. Kapçık sarı yeşil, kahverengi ya da siyah renkli, kanatsız, genellikle üç köşeli ve çıplaktır.


Kocaeli’ndeki türler

Polygonum arenarium

Polygonum arenarium (Yer madımağı) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve güz aylarında çiçek açan…

Read More
Polygonum arenarium subsp. pulchellum

Polygonum arenarium subsp. pulchellum (Soğan bağı) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve yaz ayla…

Read More
Polygonum arenastrum

Polygonum arenastrum (Bezmece otu) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve yaz başından kış başına …

Read More
Polygonum aviculare

Polygonum aviculare (Kuşekmeği) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve hem tıbbi hem de gıda amaçl…

Read More
Polygonum equisetiforme

Polygonum equisetiforme (Urganotu) genelde deniz kıyısında yetişen ve yaz başından güz başına kadar …

Read More
Polygonum maritimum

Polygonum maritimum (Sicimlik) genelde deniz kıyısındaki kumsallarda görülen ve yaz başından kış baş…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir