İçeriğe geç
Anasayfa » Plumbago (Karakına)

Plumbago (Karakına)

FLORA NICOMEDIAE • SUB-COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Cins, özellikle tropikal bölgeler olmak üzere dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir.


Bilgi

Çanak, yapışkan bir madde salgılayan tüylerle kaplıdır. Bu tuzak, çiçekleri yağmalamaya çalışan karıncalar gibi nektar hırsızlarını yakalayarak tozlaşmayı engellemelerini önlemek için evrimleşmiştir. Bu özellik, bitkinin ilkel bir böcekçil olabileceğine dair spekülasyonlara yol açmıştır.

Folklor

Cinsin Türkçe adı olan karakına ile Plumbago europaea’nın boyacılıkta kullanılıyor olmasına işaret ediliyor olsa gerek.
Kök veya yaprakları kaynatılarak, ateş, baş ağrısı, ishal ve doğum sonrası kanamalar gibi rahatsızlıklar için kullanılmıştır.

Dikkat

Yapraklarının alt yüzeyinde görülen beyazımsı kalıntı, bir hastalık değil, bitkinin tuz bezlerinden salgıladığı bir maddedir. Bu bezler, bitkinin dokularındaki fazla tuzu ve mineralleri dışarı atarak toksik seviyelere ulaşmaktan korumaktadır.
Türler, güçlü bir biyokimyasal olan plumbagin içermektedir. Bu madde, bitkiye antimikrobiyal, antikanser gibi potansiyel tıbbi özellikler kazandırırken, aynı zamanda ciltte tahrişe, kabarcıklara ve hatta yutulduğunda zehirlenmelere neden olabilir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Latince kurşun anlamına gelir. Cinsin geleneksel olarak kurşun zehirlenmesi vakalarında kullanılmasına işaret eder. Bitki ayrıca plumbum adı verilen bir göz kapaklarında oluşan lekelerin tedavisinde de kullanılmıştır. Ayrıca kökü cilde sürüldüğünde kurşuni bir leke oluşturmaktadır.

BİLİMSEL TANIM

Plumbago (Karakına) çok yıllık otlar ve çalılardan oluşan bir cinstir. Gövdeler dik, yatık ya da tırmanıcı ve omurgalıdır. Yapraklar gövdede, sapsız ya da kısa saplı, almaşlı dizilişli ve basittir. Yaprak ayası eliptik ila ters mızraksı ya da kaşıksı, tabanı dar, kenarı düz, ucu sivri, sipsivri ya da küt ve zarsıdır.

Çiçek kurulu koltuklarda ya terminal olup başak benzeri salkım ya da bileşik salkım halindedir. Çiçek sapı kısa ve iki ikincil bırahtelidir. Bırahte mevcut değildir. Çiçekler beyaz, mavi, mor, kırmızı ya da pembe renklidir. Çanakta salgılı kıllar vardır ve bunlara böceklere yapışarak ölürler.

Yaprakların alt kısmında genellikle beyazımsı bir kalıntı görülür, bu cinse özgü tebeşir bezleri adı verilen yapıların kalıntılarıdır. Çanak kalıcı, 5 kabarık çizgili ve tüpsüdür. Loblar üçgensi ve 1 ila 2 mm uzunluğundadır. Taç borazansı ve yayılıcı, ters yumurtamsı ve eşit ya da eşit olmayan beş lobludur. Kapsül kahverengimsi ve uzun gagalıdır.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir