İçeriğe geç

Plantago major (Sinirotu)

Sinirotu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Sinirotugiller › Sinirotu › Sinir otu

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

10 ila 50 cm büyüyebilir. 30 cm çapında rozet oluşturur. Yapraklar oval şekilli, 5 ila 20 cm uzunluğunda, 4 ila 9 cm genişliğinde, kenarları pürüzsüz, 5 ila 9 arası belirgin damarlıdır. Sıkapa 3 ila 30 cm uzunluğundadır. Başak darca silindirik ve 4 ila 40 cm uzunluğundadır. Çok küçük, oval biçimli ve tadı acı olan 20.000 tohum üretebilir. Tohumlar temmuz ve ekim arası olgunlaşır. Çiçekler erseliktir.

Gözlem

Dere kenarı, yol kenarı, tahrip edilmiş araziler ve tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Sinirli ot, Balazağva, Damarlıot, Damarotu, Kırksinirotu, Sinirotu.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “ayak tabanı” anlamına gelir. Cinsin yapraklarının (genelde) yere yatık olmasına işaret eder. Ayrıca bu yapraklar zamanla ayak izini andırır. Yine ayrıca cinsin ayağın altına konulduğunda yorgunluğu gidereceğine inanılırdı. Tür adı Latince “büyük” anlamına gelir. Türün cins özelinde boyutuna işaret eder.

Mutfak

Yaprakları salata olarak tüketilir. Genç yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Yapraklarından yapılan lapa, sokulma ve yaralanmalara karşı enfeksiyonu önleyerek iyileşme sürecini hızlandırır. Çayı, ishal tedavisinde etkilidir. Kalsyium, A, C ve K vitaminleri bakımından zengindir. Aşırı tüketimi kan basıncını düşürür ve ishale neden olur. Bağırsak tıkanıklığı ve abdominal rahatsızlığı olanlar tüketmemelidir. Antidot, astrenjan, yatıştırıcı, depuratif, idrar söktürücü, öksürük giderici, balgam söktürücü, kanamayı durdurucu, laksatif, oftalmik ve kurt düşürücüdür. Kanama için güvenli ve etkili bir tedavidir, kan dolaşımını hızlı bir şekilde durdurur ve hasar görmüş dokunun onarımını teşvik eder. Dahili olarak ishal, gastrit, peptik ülser, irritabl bağırsak sendromu, hemoraji, hemoroid, sistit, bronşit, katar, sinüzit, astım ve saman nezlesi gibi şikayetlerin tedavisinde kullanılır. Haricen deri iltihapları, habis ülserler, kesikler ve sokmaların tedavisinde kullanılır. Isıtılmış yapraklar yaralar ve şişkinlikler için ıslak bir sargı olarak kullanılır. Tohumlar parazit solucanların tedavisinde kullanılır. Bitkiden elde edilen damıtılmış su mükemmel bir göz losyonu oluşturur. Yaprakları karın ağrısı, kaşıntı, eldeki mantar hastalığı, böbrek ve bağırsak bozuklukları, yaralanmalar, çıban, öksürük ve soğuk algınlığı tedavisinde kullanılır. Astım, kanser, diyabet tedavisinde kullanılır. Equisetum telmateia üst bölümleri; Malus sylvestris yaprakları; Plantago major yaprakları; Tilia tomentosa çiçek ve brahteleri demlenerek bal ile birlikte içilerek rahim bozuklukları ve çocukların yatak ıslatmaları vakalarında kullanılır. Plantago major yaprakları; Urtica dioica yaprakları ve Mentha longifolia subsp. typhoides yaprakları kaynatıldığında damar tıkanıklığına iyi gelir. Plantago major yaprakları ve Urtica dioica yaprakları kaynatıldığında kabızlık tedavisinde etkilidir. Plantago major yaprakları; Malus sylvestris meyveleri; Cydonia oblonga meyveleri ve Urtica dioica yaprakları demlendiğinde astım, bronşit ve öksürük tedavisinde etkilidir.

Galen: Suyu kan öksürme vakalarında kullanılır.

Dioscorides: Yaprakları büzücüdür. Cüzzam ve ülserlere tatbik edilir. Zona, ülser ve tümörlere karşı etkilidir. Köpek ısırıkları, yanık ve iltihaplara uygulanır. Kaynatılarak tuzlu su ile alınırsa dizanteri ve karın ağrına faydalıdır. Sara ve astım vakalarında başvurulur. Yapraklarının suyu ağız ülserini temizler. Suyu kulağa damlatılır ya da göz merhemlerine karıştırılırsa kulak ağrısı, göz yarası, diş eti kanaması ve kan kusma vakalarında etkilidir. Kök kaynatılarak diş ağrısını giderir.

Plinius: Kurutucu ve büzücü olarak hayli etkilidir. Ayrıca dağlamanın sağladığı tüm etkilere de sahiptir.

İbn-i Sînâ: Büyük ihtimalle Sînâ’nın tanımı Plantago media’yı da kapsamaktadır. Yara tedavisinde kullanılan en etkili bitkidir. Kanama durdurucudur. Sıraca vakalarında kullanılır. Kulak, göz ve diş ağrısı vakalarında etkilidir. Mesane ve böbreklere faydalıdır. Kuduz köpek ısırmalarında tuzla birlikte kullanılır.

Muyîddin Mehî: İshal vakalarında kullanılır.

Dikkat

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 112–113. 1753. L.

Bir Yorum Yazın Cevabı iptal et

Exit mobile version