Buradasınız: Ana sayfa » Pistacia terebinthus

Pistacia terebinthus

Menengiç

Bakımı

Pistacia terebinthus çok yıllık bir çalıdır. Geçirgen ve nemli ya da kuru toprağı ve güneşli bölgeleri tercih eder. Donlara ve kuraklığa dayanıklıdır.

Yetiştirme

Pistacia terebinthus çalılık ve açık ormanlarda görülür. Tınlı ve kumlu topraklara uyumludur.

Yaygın adları

Terebinth, Turpentine tree; Menengiç, Çitlenbik, Çedene, Çıtlık, Çitemik, Bıttım, Çıtımık, Çıtlık, Çetemük, Yabani fıstık ağacı, Çıtırık, Çöğre.

Etimoloji

Cins adı Latince fıstık ağacı; tür adı ise Latince terebentin anlamına gelir.

Bitki tarihi

Kaz Dağı, Biga Yarımadası, Makedonya ve Suriye’de görülür, erkek bireyler meyve vermezler, dişi bireyler de ise iki çeşit meyve görülür. Bunlar üzümlerle aynı zamanda olgunlaşır ve fasulye kadar olurlar. Bitkiden elde edilen ahşap oldukça esnektir.

Taksonomi

Superregnum: Eukaryota
Regnum: Plantae
Cladus: Angiosperms | Eudicots | Rosids
Ordo: Sapindales
Familia: Anacardiaceae
Genus: Pistacia
Raunkiaer: Phanerophyte
Phytochorion: Mediterranean

Literatür

Species Plantarum 1025. 1753. L.

Fotoğrafları

Yapısı

Pistacia terebinthus 2–3 m boylarında çalı veya 10 m’ye kadar boylanabilen ağaç formlarında görülebilmektedir. Karşılıklı dizilmiş bileşik yapraklar 5-11 parlak yaprakçıktan oluşur ve reçine kokusu verir. Mürekkep meyve küçük, küre biçiminde olup olgunlaşınca yeşil ve maviye dönüşür. Tohumlar Eylül ve Ekim aylarında olgunlaşır. Çiçekler dioiktir (İki evcikli. Erkek ve dişi çiçeklerin ayrı ayrı bitkiler üzerinde bulunması). Geçirgen toprağı ve güneşli bir bölgeyi tercih eder. MayısHaziran ve Temmuz aylarında çiçek açar.

Faydaları ve zararları

Bitkileri kullanmadan önce mutlaka bir uzmandan yardım alın. Meyveleri çerez ya da böreklerde iç malzemesi olarak tüketilir. Ayrıca meyvelerinden menengiç kahvesi, yağından sabun (bıttım sabunu) yapılır. Reçinesi antiseptik, antispazmodik, sitostatik, balgam söktürücü ve yara iyileştiricidir. Dahili olarak alındığında; kronik bronşiyal enfeksiyonları, streptokokkal, idrar ve renal enfeksiyonlar, kanama, safra taşı, tenya ve romatizma tedavisinde etkilidir. Haricen alındığında; artrit, gut, siyatik, uyuz ve bit tedavisinde etkilidir. Ayrıca kanser tedavisinde de başvurulur.

Flora of Turkey

Shrub 2-3 m, or small tree up to 6 m, often galled. Leaves deciduous, imparipinnate or paripinnate; leaflets (1-)2-4(-6)-paired, ovate-oblong or oblong-lanceolate, 3-7(-8) x 1,8-3(-4) cm, obtuse, acute or acuminate, always mucronate, glabrous, dark green above, paler beneath, terminal leaflet (if present) not broader than the lateral ones, often much reduced, even to a bristle; rachis not winged, glabrous. Fruits paniculate, globose or broadly obovate, 5-6 x 4-6 mm. Two subspecies may be recognised, though intermediates are rather common in Turkey.
1- Leaves always imparipinnate, terminal leaflet of the median leaves often as large as the laterals; lateral leaflets ovate-oblong, obtuse subsp. terebinthus Medit. element. Macchie, nr. s.l.
1- Leaves paripinnate or imparipinnate, terminal leaflet of median leaves always smaller than the laterals or reduced to a bristle; lateral leaflets oblong-lanceolate, acuminate subsp. palaestina Rocky slopes, macchie and pseudomacchie, Pnius brutia forest, 50-1500 m. E. Medit. element. A2(A) Kocaeli: Gebze to Izmit, 50 m, D. 36240! II:548.

Yorum yazın