Phlomis russeliana (Akbaşlı şalba)

derleyen:

Tanımı

1 metre büyüyebilir. Gövde diktir. Yapraklar yeşilimsi, üst yüzeyi gevşekçe yaslanıcı yıldızsı yünlü, alt yüzeyi yoğun beyazımsı yıldızsı yünlü, taban yaprakları genişçe yumurtamsı yüreksi, küt, kabaca dişli, 6 ila 20 cm uzunluğunda ve 6 ila 12 cm genişliğindedir. Yaprak sapı 28 cm kadar uzayabilir. Çiçek yaprakları kısaca saplı, yumurtamsı mızraksı, sipsivri ve halkaların üç katı uzunluktadır. Halkalar 2 ila 5 arası sayıdadır ve her biri 12 ila 20 arası çiçeklidir. Çok sayıdaki ikincil bırahte bizsi, ucundan kıvrık, 10 ila 20 mm uzunluğunda ve 1 ila 2 mm genişliğinde, yoğun yıldızsı yünlüdür. Çanak 20 ila 25 mm uzunluğunda, yoğun yıldızsı yünlü, dişler yayılıcı, 25 mm uzunluğunda ve bizsidir. Taç sarı renkli, 30 ila 35 mm uzunluğundadır. Meyveler tüysüzdür.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir. Bazı kaynaklarda bitkinin Suriye’de de (bitki Öksin elementidir) görüldüğü kaydedilmiş, bu durumda yakın gelecekte endemik statüsünü kaybedecektir. [HaritaSinonimler] Orman açıklıkları, yol kenarı ve çalılıklarda görülür. Derince, Kartepe ve Başiskele ilçelerinde gözlemlenmiştir. Mayıs ve eylül ayları arasında çiçek açar. 400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde akbaşlı şalba adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca alev anlamına gelir. Yaprakların lamba fitili olarak kullanılmasına işaret eder. Tür 1766-1839 tarihleri arasında Britanyalı devlet adamı ve bitki bilimci John Russell’a adanmıştır.

Fotoğrafları