İçeriğe geç

Petroselinum crispum (Maydanoz)

Maydanoz


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitkiTıbbi bitkiHaşerat kovucu.

Dolaşım

Bitkiler › Maydanoz takımı › Maydanozgiller › Maydanoz › Maydanoz

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir ancak mutfak değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bir bölümüne yayılmıştır.

Genel bilgiler

50 ila 80 cm büyüyebilir. Gövde diktir. Üç teleksi yapraklar tabanda rozet halindedir. Çiçekler kurulu 7 ila 20 arası kolludur. Çiçekler sarı ila sarımsı yeşil renklidir.

Gözlem

Bahçeler ve tarlalarda görülür. İl genelinde insan eliyle ekilmiş bireyler gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Maydanoz.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “taş kerevizi” anlamına gelir. Bitkinin böbrek taşı düşürücü etkisine atıfta bulunmaktadır. Ancak Galenus bitkinin kayalık bölgelerde görüldüğünü yazar, bu durumda atıf iki yönedir ve İşaret Doktrini bağıntısı mevcuttur. Tür adı Latince “kıvırcık” anlamına gelir. Yapraklara işaret eder. Özgün tanımda bu “foliis radicalibus amplioribus crispis caulinis ovato multifidis” olarak belirtilmiştir.

Tarihi

Devlet büyükleri öldüğünde düzenlene Nemean oyunlarının galiplerine maydanoz çelengi verilirdi. Maydanoz yeraltı tanrıçası Persephone’nin bitkisidir ve bu nedenle mezarlara serpiştirilir. Ölümü simgelemesi nedeniyle de sofralara konulmaz ve hatta maydanoz taşımak kötü talihe yorulurdu. Bazı erken dönem hekimleri bu nedenle maydanoz yemeyi günah kabul etmişlerdir, ancak bunun arkasında yatan, kısırlığa ve görme yetisinin yitirilmesine neden olduğuna yönelik inanışları da olabilir. Maydanoz bu kötü ününe rağmen Roma uygarlığı döneminde oldukça popüler olmuştur.

Mutfak

Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Taze yapraklar son derece besleyicidir ve kendi başlarına doğal bir vitamin ve mineral takviyesi olarak kabul edilebilir.

Geleneksel tıp

Rubus canescens kökü ve Petroselinum crispum üst bölümleri kaynatıldığında rahim bozuklukları tedavisinde etkilidir. Aynı zamanda vücudun idrar yoluyla toksinlerden kurtulmasına yardımcı olan ve bu nedenle romatizma gibi çok çeşitli hastalıkların tedavisinde yardımcı olan iyi bir detoksizatördür. Maydanoz, kepek önleyici, spazm çözücü, iştah açıcı, gaz giderici, sindirim destekleyici, idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici, balgam söktürücü, süt arttırıcı, mide ağrısı giderici ve toniktir. Yaprak suyu böcek sokmalarına uygulanır. Yaprakları demlenerek kepek giderici olarak kullanılır.

Galen: Güçlü bir idrar söktürücüdür. Mideye iyi gelir ve ayrıca spazm gidericidir.

Dioscorides: İdrar söktürücü ve adet akışı teşvik edicidir. Gaz gidericidir. Kolik vakalarında başvurulur. Böbrek ve mesane ağrılarında etkilidir.

Plinius: Balla birlikte gözlere uygulanır. Balık konservelerine eklenir. Bazı bölgelerde maydanozun cenazelere adanması nedeniyle yemeklere eklenmesine iyi bakılmaz. Tohumları idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici ve doğum sonrası kalıntıları atıcıdır. Kaynatılarak çürüklere uygulanır. Yumurta akı ile uygulandığında ya da kaynatılarak içildiğinde böbrek rahatsızlıklarına iyi gelir.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Bitkinin suyu açıkta olan yerlere sürüldüğünde sivrisinek kovucudur. Yağı parfümeride kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Transsilvaniae Excursoria 254. 1866. (Mill.) Fuss.

Bir Yorum Yazın