Paeonia peregrina

Ayı gülü


Anahtar kelimeler: Asgari endişe (LC)Nadir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Taşkıran takımı › Ayıgülügiller › Ayıgülü › Ayı gülü

Dağılımı

Bitki doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

75 cm büyüyebilir. Alt yapraklar 17 ila 30 arası darca eliptik bölüme bölünmüş olup, uçtaki bölüm kısa, genişçe üçgensi, zayıfça ülgerli ya da alt yüzeyi tüysüz, ana damar boyunca minik kıllar görülür. Çiçekler 7 ila 13 cm çapında ve kupa şekillidir. Taç yaprak kırmızı renklidir. Folikül beyaz kaba tüylü, 2 ila 3,5 cm uzunluğunda, tepede kesik ve sapsız tepeciklidir. Popüler bir süs bitkisidir.

Gözlem

Yol kenarı, orman açıklıkları ve kayalık bölgelerde görülür. Nadir bir türdür. Dilovası ilçesinde gözlemlenmiştir. Tepecik ile Çerkeşli arasındaki yol boyunca kalabalık bir popülasyon halindedir ancak bölge yaygın biçimde yapısal çalışmalara sahne olmaktadır. Türün uzun vadede ilimizdeki varlığı tehdit altındadır.

Yaygın adları

Ayı gülü, Bocur.

Etimoloji

Cins adını tanrıların hekimi Paeon’dan (Παιάν) almaktadır. Hades ve Ares gibi büyük tanrıların Troya savaşı esnasında aldıkları yaralarını iyileştirmesi ile bilinen Paeon, tıp tanrısı Aesculapius’un öğrencisidir. Pluto’nun Hercules’den aldığı yaraları da iyileştirmiştir. İlk defa bereket tanrıçası ve titan Leto’ya bir bitkinin kökünü sunarak onun doğum esnasında yaşadığı acıları azaltmıştır. Bu hikâye nedeniyle şakayık tohumları antikçağda hamile kadınlar tarafından kullanılmıştır. Öğrencisi Paeon’un ünlenmesi, hocası Aesculapius’un onu kıskanmasına ve ölümle tehdit etmesine neden olur. Zeus (bazı kaynaklarda Pluto), Paeon’u Aesculapius’ta korumak için onu bir şakayığa dönüştürür. Dilimizdeki karşılığı olan “şakayık” Arapça (شقايق) mahreçlidir ve Arapça’da Anemone cinsini tanımlamak için kullanılır. Tür adı Latince “gezici” anlamına gelir. Büyük ihtimalle türün yayılış alanını kolaylıkla genişletebilmesine işaret eder. İkili adlandırmadan önceki adı “Paeonia peregrina, flore saturate rubente”dir.

Fotoğrafları

Literatür

Gardeners Dictionary, Edition 8. 1768. Mill.

Bir Cevap Yazın