Oxalis triangularis (Uyku çiçeği)

derleyen:

Tanımı

Çok yıllık, gövdesiz, rizomlu, sitolonsuz ve zaman zaman soğancıklı bir bitkidir. 50 cm boylanabilip genişleyebilir. Yapraklar tabandadır. Yaprak sapı 12 ila 20 cm uzunluğundadır. Üç adet koyu mor renkli yaprakçık bulunur, bunlar ters üçgensi ila ters yumurtamsı üçgensi, 3 ila 5 cm uzunluğundadır. Çiçek kurulu şemsiye formunda, 2 ila 5 arası sayıda çiçeklidir. Çanak yapraklar yoğun tüylü, 5 ila 5,5 mm uzunluğunda, dar ve uçta hafifçe kırmızımsıdır. Çiçekler beyaz ila pembemsi ya da soluk mor renklidir. Kapsül yumurtamsı elipsoid, 12 ila 18 mm uzunluğunda ve çıplaktır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak güney Amerika’da yayılış gösterir ancak süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde doğallaşmıştır. [Harita, Sinonimler, Herbaryum] Bahçe, yol kenarı ve mezarlıklarda görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir. Nisan ve mayıs ayları arasında çiçek açar. Deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde uyku çiçeği ve süs yoncası adları ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca ekşi anlamına gelir. Yaprakların belirgin ekşi tadına işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan ekşiyonca, tadına ve üç yapraklı olmasına işaret eder. Yaprakları Trifolium (yonca) yapraklarını andırır. Tür adı Latince üçgensi anlamına gelir. Türün yaprakçık yapısına işaret eder. Uyku çiçeği adı, bitkinin hava karardığında çiçek ve yapraklarını kapatmasına işaret etmektedir.

Gıda

Yaprakları keskin limon tadındadır ve çiğ ya da pişirilerek yenilebilir. C vitamini bakımından zengindir.

Tıp

Romatizma, artrit, gut, böbrek taşı veya aşırı asitlik eğilimi olanlar bu bitkiyi kullanırken dikkatli olmalıdırlar.

Dikkat

Fotoğrafları