İçeriğe geç

Origanum vulgare (Mercanköşk)

Mercanköşk


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiKozmetikHaşerat kovucuAvrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Ballıbabagiller › Mercanköşk › Mercanköşk

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

80 cm büyüyebilir. Yapraklar kısa saplı, karşılıklı dizilişli ve 1 ila 4 cm uzunluğundadır. Bunlar kürek biçiminde ve zeytin yeşili rengindedir. Çiçekler pembe, beyaz ya da mor renklidir. Gövde dalsızdır, üst bölümde dallanma görülür, genelde kırmızımsı kahverengi ve tüylüdür. Güçlü bir kokusu vardır. Tohumlar ağustos ve ekim aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir.

Gözlem

Orman açıklıkları, yol kenarı ve yamaçlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Karakınık, Keklikotu, Mercanköşk, Çanakkale kekiği, Güve otu, Keklikotu, İstanbul kekiği, Karaot.

Çiçek zamanı

Mayıs-Ekim ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “dağ parıltısı” anlamına gelir. Bitkinin dağların yüceliğini yansıtmasına işaret eder. Diğer bir yorum ise yine Antik Yunanca “dağ neşesi” anlamına geldiğini öne sürer. Buna göre atıf, bitkilerin dağların yamaçlarında yoğun bir şekilde çiçek açmalarının dağları güzel göstermesi ile alakalıdır. Tür adı Latince “yaygın” anlamına gelir. Türün geniş dağılım alanına ve/veya yaygın olarak kullanılmasına işaret eder.

Mutfak

Yaprakları kurutularak mutfakta kullanılır. Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Yaprak ve çiçekleri kurutularak çay elde edilir.

Geleneksel tıp

Sindirim ve solunum sistemi üzerinde yararlı bir etkiye sahiptir ve ayrıca menstürasyonu teşvik etmek için kullanılır. Yapraklar ve çiçekli dallar; antiseptik, spazm çözücü, gaz giderici, süt arttırıcı, terletici, adet akışı teşvik edici, balgam söktürücü, uyarıcı, toniktir. Bitki soğuk algınlığı, grip, hafif ateşli hastalıklar, hazımsızlık, mide rahatsızlıkları ve ağrılı adet kanamasının tedavisinde dahili olarak alınır. Dahili olarak, bronşit, astım, artrit ve kas ağrısını tedavi etmek için kullanılır. Pamuk üzerine konulan ve ağrıyan bir dişin çukuruna yerleştirilen bir kaç damla yağı, diş ağrısını hafifletir. Bu bitki, yüksek timol içeriği nedeniyle en iyi doğal antiseptiklerden biridir.

Galen: Nefes darlığını giderir. Öksürüğü keser. Mideyi yatıştırır. İdrar söktürücü ve adet akışı tetikleyicidir.

Dioscorides: Zehirli hayvan ısırıklarında kaynatılarak kullanılır. Baldıran zehirlenmelerinde başvurulur. Ödem, fıtık ve konvülsiyon hallerinde incir ile birlikte verilir. Bal ile birlikte adet akışını tetikler ve öksürük gidericidir. Kaşıntı, sedef ve sarılık vakalarında etkilidir. Suyu bademcik iltihabına iyi gelir.

İbn-i Sînâ: Ağızda çiğnenerek diş ağrısını gidermek için kullanılır. Bağırsak parazitlerini atmak için kullanılır.

Tıbb-ı Nebevî: Evlerde tütsü olarak kullanılması tavsiye edilir.

Muyîddin Mehî: Kulak çınlaması ve baş ağrısı vakalarında başvurulur.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Bitkiden elde edilen yağ sabun ve parfüm yapımında kullanılır. Karınca ve diğer böcekleri uzaklaştırmak için kullanılır. Bu nedenle sebze bahçelerine ekilir. Bitkinin ayrıca kötü ruhları kovacağına da inanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 590. 1753. L.

Bir Yorum Yazın