Opuntia macrorhiza (Dikenli armut)

Hüseyin Doğan avatarı

Tanımı

Genellikle 7 ila 16 cm büyüyebilen ve kümeler oluşturan bir çalıdır. Zaman zaman yumru benzeri kökler geliştirmektedir. Gövde bölümleri kolay biçimde ayrılmaz, koyu yeşil renkli, düz, ters yumurtamsı ila dairesel, 5 ila 11 cm uzunluğunda, 3,5 ila 7,5 cm genişliğinde, etli, sivilceli ve mumludur. Adacıklar yumurtamsı ila neredeyse dairesel, 2 ila 4 mm çapında ve yün bronz renklidir. Dikenler adacık başına 1 ila 4 adet, dik ila yayılıcı, beyaz ila kırmızı kahverengi, iğnemsi, düz, silindirik ya da düz ve kalındır.

Çapalı tüyler sıkı kümelerde, soluk sarı, bronz ila kırmızı kahverengi, zamanla kahverengi ve 5 mm uzunluğundadır. İçteki tepaller tabanları kırmızı olmakla birlikte sarı renkli ve 2,5 ila 4 cm uzunluğundadır. İplikçikler soluk sarı renklidir. Başçıklar sarı renklidir. Boyuncuk beyaz renklidir. Tepecik lobları krem ila sarımsı renklidir. Meyve yeşil ila sarımsı ila soluk kırmızı renkli, saplı, uzun ters yumurtamsı, 2,5 ila 4 cm uzunluğunda, 1,5 ila 2,8 cm genişliğinde, etli ve çıplaktır. Tohumlar bronz, neredeyse dairesel, 4 ila 5 mm uzunluğunda ve kalındır. Dilimizde dikenli armut adıyla bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Kuzey Amerika’da yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde Avrupa’nın bazı bölgelerinde doğallaşmıştır. Yerleşim bölgelerine yakın alanlarda görülmektedir. Umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Körfez, İzmit ve Kandıra ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca Opus anlamına gelir. Kelime ilk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve tanım bölümünde Opus şehrinde meyvelerinin yenilebildiği ve yaprakları yoluyla çoğaltılan bir bitki olduğundan bahseder. Bu kısa tanım, örneğin Opuntia ficus-indica’ya uymaktadır ancak Theophrastus’un zamanında Eski Dünya’da hiçbir Opuntia türü mevcut değildir. Bitkinin dilimizdeki karşılığı olan kaynana dili, bazı Sanseviera ve Opuntia türlerinin İngilizce karşlığı olan “mother in law’s tongue”dan tercüme edilmiştir. Epitet Latince iri rizomlu anlamına gelir. Bitkinin kök yapısına işaret eder.

Kullanımı

Meyve çiğ, pişirilerek ya da kurutularak tüketilmektedir. Tatlıdır. Ayrıca olgunlaşmamış meyveler çorbalara eklenmiştir. Gövdeler çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Tohumlar kavrularak kıvam arttırıcı olarak kullanılmaktadır. Bitkide görülen çapalı tüyler dokunulduğunda kolayca deriye girer ve rahatsızlık verebilir.

Fotoğrafları

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir