İçeriğe geç

Onosma echioides (Oğlandüşüren)


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiSüs bitkisi, Boya bitkisiAkdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Hodan takımı › Hodangiller › Emzikotu › Oğlandüşüren

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve kuzey Afrika’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

10 ila 30 cm büyüyebilir. Gövde basit, kıllı ya da kısaca yaslanıcı seyrek tüylüdür. Yapraklar 50 mm uzunluğunda ve 3 ila 8 mm genişliğinde, dikdörtgensi kaşıksı ila dikdörtgensi, tepede küt, kenarları kıvrık, yaslanıcı kıllıdır. Çiçek kurulu genellikle tek, nadiren 2 ila 3 arasıdır. Bırahte mızraksı, 10 mm uzunluğundadır. Çiçek sapı çiçek zamanı 1 mm, meyve zamanı 2,5 mm uzunluğundadır. Çanak 7 ila 11 mm uzunluğunda, lobları şeritsi mızraksı, tepede sivri, kıllıdır. Taç beyaz, krem ya da sülfür sarısı renginde, 16 ila 18 mm uzunluğunda, silindirik çan biçimlidir. Popüler bir süs bitkisidir.

Gözlem

Orman açıklıkları ve çalılıklarda görülür. Gebze ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Oğlan düşüren.

Çiçek zamanı

Mayıs-Haziran ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “eşek kokulu” anlamına gelir. Kokusunu eşekleri etkilediği rivayet edilir. Birûni’ye göre kelime “çocuk düşürücü” anlamına gelir. Tür adı Antik Yunanca “Echium gibi” anlamına gelir. Türün, hodangiller cinsi Echium (engerekotu) ile benzerliğine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Anchusa echioides lutea, cerinthae flore, montana”dır.

Geleneksel tıp

Yapraklar değiştiricidir. Yapraklar çocuklarda müshil olarak kullanılır. Çiçekler romatizma ve kalp çarpıntısı tedavisinde canlandırıcı ve uyarıcı olarak kullanılır. Kök zedelenmelere ve cilt döküntülerine uygulanır.

Dioscorides: Yaprakları kaynatılarak kürtaj için kullanılır. Hamile birinin bu bitkinin üzerinden geçmesi halinde çocuğu düşüreceğine inanılır.

Plinius: Hamile bir kadın bu bitkiden yerse ya da üzerinden geçerse çocuğunu düşürür.

İbn-i Sînâ: Vitiligo, sarılık ve kulak ağrısı vakalarında etkilidir. Yara ve yanıklara uygulanır. Kökü pişirilerek humma vakalarında kullanılır. Yılan zehirlenmelerine karşı başvurulur.

Birûni: Baş ağrısı gidericidir. Gebe kadınlar bitkinin üzerine uzanırsa çocuklarını düşürürler.

Dikkat

Kıllı gövde ve yapraklar deride tahrişe neden olabilir.

Biliyor musunuz?

Kökünden kırmızı boya elde edilir.

Literatür

Species Plantarum, Editio Secunda 196. 1762. L.

Bir Yorum Yazın