Nasıl tanırım?
Gövde ve yaprakların ağsı tüylerle kaplı, bitkinin gri yeşil renkli, dış ile orta filarilerin geriye kıvrık ve tüm filarilerin kademeli olarak daralmış olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık yamaç, orman, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
Gözlemlenemedi
Gövde tüyleri toplanarak yastıklara doldurulmaktadır. Ayrıca tohumlarından elde edilen yağ kandiller için yakıt olarak kullanılır.
Enginar ikamesi olarak tercih edilmektedir. Çiçek tomurcukları ve gövdeler pişirilerek tüketilmektedir. Ayrıca tohumlarından yemeklik yağ elde edilmektedir. Kanser ve ülseri tedavi etmek amacıyla kullanılmıştır. Büzücü ve kalbi güçlendirici etkisi vardır.
Efsaneye göre Norman ordusu gece yarısı İskoç kampına baskın yaparken çıplak ayaklı Norman askerleri bu bitkilere basmış, acılarından bağırmışlar ve İskoçlar da baskından haberdar olarak işgalden kurtulmuşlar. Bitki İskoçya’nın ulusal bitkisidir. Öte yandan gerçekte efsanede geçen bitki Cirsium vulgare olmalıdır. Zira bu tür İskoçya’da doğal olarak bulunmaz.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca eşek osuruğu anlamına gelir. Bu bitkileri tüketen eşeklerde meydana getirdiği etkisine işaret eder. Bitkiler eşeklerde gaz giderici olarak kullanılmıştır. Epitet Latince dikenli anlamına gelir ve açık bir şekilde bitkinin gövde ve yapraklarının dikenli olmasına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Spina alba tomentosa latifolia sylvestris”tir.
Genellikle 50 ila 200 cm büyüyebilen iki yıllık bir bitkidir. Gövde ve yapraklarda diken görülür. İlk yıl bu dikenli yapraklarla bir rozet oluşturur. İkinci yıl 2,5 metre uzunluğa ve 1,5 metre genişliğe ulaşır. Yapraklar 10-50 cm genişliğinde, sapsız, almaşlı dizilişli ve dikenli, genellikle beyaz tüylerle kaplıdır.
Alt yüzey tüyleri üst yüzeye göre daha yoğundur. Yapraklar derinlemesine lobludur ve kenarları boyunca uzun dikenler uzanır. Tüyler bitkiye grimsi bir görünüm kazandırır. İri ana gövde tabanda 10 cm genişliğe ulaşır ve yukarılarda dallara ayrılır.
Çiçekler küre biçimli, 2 ila 6 cm çapında, koyu pembe ya da lavanta arası renktedir. Çiçek tomurcuğu önce gövdenin ucunda daha sonra koltuk dalların ucunda görülür. Kapçık grimsi siyah ila gri renkli, ters yumurtamsı ila darca elipsoit, 6 mm uzunluğunda ve 3 kabarık çizgilidir. Sorguç kırmızımsı kıllıdır.