İçeriğe geç

Narcissus pseudonarcissus (Zeren)

Zeren


Anahtar kelimeler: Süs bitkisiTıbbi bitkiZehirli bitki, Boya bitkisi, Arkeofit bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Nergisgiller › Nergis › Zeren

Dağılımı

Bitki doğal olarak Batı Avrupa’da yayılış gösterir. Süs bitkisi olarak dünyanın büyük bir bölümünde bahçelere ve yol kenarlarına dikilmektedir.

Genel bilgiler

50 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı 3 ila 4 cm uzunluğunda ve 2 ila 3 cm genişliğindedir. Yapraklar 8 ila 50 cm uzunluğunda ve 5 ila 15 mm genişliğinde, düzdür. Çiçekler tek, baş aşağı ya da dik, aynı renkli ya da çift renklidir. Çiçek sapı 3 ila 4 mm uzunluğundadır. Çiçek örtüsü bölümleri soluk ila koyu sarı renkli, 18 ila 40 mm uzunluğunda ve 9 ila 15 mm genişliğinde, yayıktır. Taç 2 ila 3 cm uzunluğunda, tek ya da çift ve trompet şeklindedir. Mart, nisan ve mayıs aylarında çiçek açar.

Gözlem

Süs bitkisi olarak bahçelere ve peyzaj alanlarına dikilmektedir. İzmit ve Kartepe ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Zeren.

Çiçek zamanı

Mart-Mayıs ayları.

Yükseklik

0-1100 metre arası.

hoş ber-âmed be-çemen bâ ḳadeḥ-i zer-i nergis / güzel, bahçede nergisten kadeh ile salınır 

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca nergis (νάρκισσος) anlamına gelmektedir ve adını Narkissos’dan almıştır. Ekho adlı bir peri Narkissos’a âşık olur ancak aşkı karşılık görmez. Kalbi kırılan Ekho bir köşeye çekilir ve en sonunda sadece sesi bir yankı olarak kalır. Ekho’nun durumuna üzülen Aphrodite, Narkissos’u kendine âşık olmakla cezalandırır. Günlerden bir gün suda yansımasını gören Narkissos, onun kendi yansıması olduğunu anlamayarak görüntüye âşık olur. Zamanla aşkının karşılıksız olduğunu anlayan Narkissos intihar eder. Öldüğü yerden de nergis çiçekleri çıkar. Tür adı Antik Yunanca “sahte Narcissus” anlamına gelir. Elbette bitki “sahte” değil “gerçek” nergistir ancak antikçağda bitkiyi Narcissus poeticus’tan ayırt etmek için böyle deniyordu. Bu ifade bilimsel literatürde aynen korunmuştur.

Geleneksel tıp

Soğanlar, yapraklar ve çiçekler büzücü ve güçlü bir kusturucudur. Histeri ve epilepsi tedavisinde kullanılır.

Plinius: Mideye zarar verir ve kusturucudur. Müshil etkisi vardır. Balla birlikte yanık ve yaralara uygulanır. Vücuttaki yabancı maddeleri çıkarmak için başvurulur. Kulak ağrısına iyi gelir ancak bunu geçirirken baş ağrısına neden olabilir.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Çiçeklerinden sarı boya elde edilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum. Tomus I: 289. 1753. L.

Bir Cevap Yazın