İçeriğe geç

Morus alba (Beyaz dut)

Beyaz dut


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Gül takımı › Dutgiller › Dut › Beyaz dut

Dağılımı

Bitki doğal olarak Çin ve Hindistan’da yayılış gösterir ancak ekonomik değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.

Genel bilgiler

20 metreye kadar büyüyebilir. Uç tomurcuk tepede, yan tomurcuk kızıl renklidir. Yapraklar loplu ve yuvarlaktır. Ağaç yaşlandıkça yapraklar lobsuz, kalp biçimli olur ve bunların kenarları tırtıklıdır. Tropikal bölgelerde yaprak dökmezler. Erkek ve dişi çiçekler genellikle ayrı ağaçlarda ancak nadiren de aynı ağaçta oluşur. Doğadaki meyveler olgunlaşınca koyu mora döner. Tohumlar kuşların dışkıları yoluyla dağılır. Polenler, kediciklerden dağıtılır. Çiçekler tek evciklidir. Tohumlar temmuz ve ağustos arasında olgunlaşır.

Gözlem

Ormanlık alanlar, yol kenarı ve bahçelerde görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Ak dut, İstanbul dutu, Beyaz dut.

Çiçek zamanı

Mart-Mayıs ayları.

Yükseklik

0-1000 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “gecikme” anlamına gelir. Cinsin tomurcuklarının geç gelişmesine işaret eder. Tür adı Latince “beyaz” anlamına gelir. Türün meyve rengine işaret eder ancak meyvesi her zaman beyaz renkli değildir.

Tarihi

Plinius: Meyvesinin tadı şarabı andırır, meyveler önce beyaz, sonra kırmızı ve tam olgunlaştıklarında da siyah renkli olur. Dut en son çiçek açan ağaçlardandır, buna rağmen meyveleri ilk olgunlaşanlar arasındadır. Olgun meyveler elleri boyar ancak henüz olgunlaşmamış olanlarla bu lekeler giderilebilir.

Mutfak

Meyvesi yaş ve kuru olarak tüketilir.

Geleneksel tıp

Meyvesi kabızlık ve diyabet tedavisinde kullanılır. Kabuğu; öksürük, hırıltı ve ödem tedavisinde kullanılır; ayrıca idrar teşvik edici özelliği vardır. Ateş tedavisi, baş ağrısı; kırmızı, kuru ve ağrılı gözler için etkilidir. Kabuğu, gıda zehirlenmelerine karşı antibakteriyel aktivite sergiler. Analjezik, parazit düşürücü, astım tedavi edici, antibakteriyel, öksürük giderici, büzücü, terlemeyi arttırıcı, idrar söktürücü, deriyi yumuşatıcı, öksürük ilacı, balgam söktürücü, hipoglisemik, diş ağrısı giderici, oftalmik, müshil, sakinleştirici ve toniktir. Dahili olarak soğuk algınlığı, influenza, göz enfeksiyonları ve burun kanamalarının tedavisinde verilir. Kabuğun tentürü, diş ağrısını gidermek için kullanılır. Meyvenin böbrek enerjisi üzerinde tonik bir etkisi vardır.

Galen: Kuru dut dizanteri ve ishal vakaları için iyi bir ilaçtır.

Biliyor musunuz?

Yaygın olarak ipek böceklerini beslemek için yetiştirilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 986. 1753. L.

Bir Yorum Yazın