Moenchia mantica (Dördüz otu)

Tanımı

Genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde dik ya da yükselici biçimde ve sıklıkla dallıdır. Yapraklar mızraksı ya da hayli darca eliptik, 1,5 ila 2 cm uzunluğunda, 3 ila 5 mm genişliğinde, çıplak ve tepede sivridir. Bırahteler yumurtamsı ya da mızraksı ve geniş kuru zarsı kenarlıdır. Çiçek durumu çok çiçeklidir. Çiçek saplarının uzunluğu eşit değildir. Çanak yapraklar beş parçalı, mızraksı, tek damarlı ve 6 ila 9 mm uzunluğundadır. Taç yapraklar beyaz renkli, çanak yaprakların iki katı uzunluktadır. 10 adet ercik görülür. Başçık sarı renklidir. Kapsül yumurtamsıdır. Dilimizde dördüzotu adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Moenchia mantica doğal olarak İtalya ile Türkiye arasındaki bölgede yayılış gösterir. Dere kenarı, çayır, tarla, yamaç ve yol kenarında görülmektedir. Umumiyetle mart ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1200 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler

Etimoloji

Cins 15 Ağustos 1744 – 6 Ocak 1805 yılları arasında yaşamış Alman bitki bilimci Konrad Mönch’a adanmıştır. Marburg şehrinde görülen bitkilere yönelik önemli bir eser yazmıştır. Almanya florasına katkıları nedeniyle Linnaeus’un havarisi Jakob Friedrich Ehrhart tarafından adı bu cinse verilerek ölümsüzleştirilmiştir. Türkçe adı olan dördüzotu ile ilgili detaya ulaşamadık. Cinse bağlı Moenchia erecta’nın çiçekleri dört parçalıdır ve atfın buna yönelik olduğunu düşünüyoruz. Epitet Latince küçük çanta anlamına gelir. Özgün tanımda epitet tercihi ile ilgili detay mevcut değil, ancak muhtemelen olgun kapsüllerin yapısına dikkat çekilmiştir.