İçeriğe geç

Mentha longifolia (Tüylü nane)

Tüylü nane


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiHaşerat kovucuAsgari endişe (LC), Öksin elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Ballıbabagiller › Nane › Tüylü nane

Dağılımı

Bitki doğal olarak batı Asya, kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

Dik ya da yatık gövdeler 40 ila 120 cm uzayabilir. Yapraklar dikdörtgensi, eliptik ve mızraksı, 5 ila 10 cm uzunluğunda, 1,5 ila 3 cm genişliğinde, seyrek ya da yoğun yünlü, üst bölümler yeşil ya da grimsi yeşil ve alt bölümler beyazdır. Çiçekler 3 ila 5 mm uzunluğunda, leylak, pembe ya da beyaz, yoğun kümeler halinde ve dallıdır. Rizomlar vasıtasıyla koloniler oluşturur. Tohumlar eylül ve ekim aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Yapraklar 5 cm uzunluk ve 1,8 cm genişlikten daha fazla ve sapsız ya da neredeyse sapsızdır.

Gözlem

Sulak alanların kenarında görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Tüylü nane, Yabannanesi, Uzun yapraklı nane, Pünk, İt nanesi.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adını, Hades’in sevgilisi olan ancak kıskançlık nedeniyle Persephone tarafından nane bitkisine dönüştürülen Kokitoslu Mentha (μίνθη) adındaki nimften almıştır. Bitkinin Hades ile olan ilişkisi nedeniyle cenaze törenlerinde ölülerin kokularını gizlemek için kullanılmıştır. Cinsin Türkçe adı “nane” Süryanice kaynaklıdır. Tür adı Latince “uzun yapraklı” anlamına gelir. Türün yaprak yapısına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Mentha spicatum, folio longiore”dir.

Mutfak

Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Nane aroması nedeniyle salata ve diğer yemeklere çeşni olarak katılabilir. Yapraklarından bitkisel çay yapılır.

Geleneksel tıp

Antiseptik özelliği vardır ve sindirim sistemi üzerinde olumlu etkileri görülür. Yapraklar ve çiçekli gövdeleri astım tedavi edici, spazm çözücü, gaz giderici ve uyarıcıdır. Yapraklarından elde edilen çay baş ağrısı, ateş, çeşitli sindirim bozuklukları tedavisinde kullanılır.

Galen: Yaprakları kaynatılarak çıyan sokmasına karşı uygulanır.

Dioscorides: Sağlık için kullanımı diğer nanelere göre daha az elverişlidir.

Plinius: Yaprakları çiğnenerek fil hastalığı vakalarında uygulanır. Bu durum tesadüfen bulunmuştur. Gnaeus Pompeius Magnus döneminde bir kişi bu hastalık nedeniyle yayılan kötü kokuyu bastırmak için nanenin yapraklarını yüzüne sürmüş ve faydalı olduğunu keşfetmiştir. Yağ, tuz ve sirke ile birlikte yılan, çıyan ve akrep sokması vakalarında kullanılır. Yaprakları kurutularak toz haline getirilir ve her türlü zehre karşı kullanılır. Yere serpiştirilerek akrep kovucu olarak kullanılır. İçecek olarak alınırsa doğum sonrası lochia’nın atılmasını sağlar, ancak doğumdan önce alınırsa bebeği öldürebilir. Islak rüyaları engeller.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Sıçan ve fare kovucu olarak kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Anglica 221. 1762. (L.) Huds.

Bir Yorum Yazın