Tanımı
Genellikle 90 ila 150 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde çıplak ya da cılız tüylüdür. Yapraklar genişçe yumurtamsı ila neredeyse dairesel, 5 ila 8 cm uzunluğunda, 6 ila 10 cm genişliğinde, testere dişli kenarlı, lobsuz ya da 3 ila 5 adet loblu ve her iki yüzeyinde de neredeyse çıplaktır. Yaprak sapı, yaprak ayasından daha kısa ya da daha uzundur. Sitipül küçük, mızraksı yumurtamsı, sipsivri uçlu ve seyrekçe kirpikli kenarlıdır. Çiçeklerde koltuklarda ve tek başınadır. Çiçek sapı 8 ila 13 cm uzunluğunda, neredeyse çıplak ve tepeye yakın eklemlidir. Ekçanak üç bölümlü, genişçe yumurtamsı, tabanda yüreksi, 12 ila 15 mm uzunluğunda, meyve zamanı genişlemekte, çıplak ve kirpikli kenarlıdır. Çanak beş loblu, ekçanaktan 1,5 ila 2 kat daha uzun, lobları genişçe mızraksı ila yumurtamsı, çıplak ve kirpikli kenarlıdır. Taç 5 ila 6 cm çapında ve gül ila mor renklidir. Taç yapraklar çanağın iki katı uzunluğunda, ters yumurtamsı ve tabanda tüylüdür. Merikarp çok sayıdadır. Dilimizde büyük köynik adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Malope trifida doğal olarak Batı Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Ancak günümüzde Avrupa ile Özbekistan arasındaki bölgede doğallaşmıştır. Bahçe, yol kenarı ve mezarlıklarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1200 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca elma gibi anlamına gelir. Cinsin meyve yapısına işaret eder. Bununla birlikte doğrudan, Latince ebegümeci anlamına gelen malakhe kelimesinden türetilmiş olması da muhtemeldir. Epitet Antik Yunanca üç parçalı anlamına gelir ve türün ekçanağının üç loblu olmasına dikkat çekmektedir.
Fotoğrafları
Malope trifida Cav. | Diss. 2: 85 (1786).
Leave a Comment