Lunaria annua (Dolunay otu)

derleyen:

Özet

Lunaria annua (Dolunay otu) özellikle meyveleri, valf ve tohumlar çıkarıldıktan sonra buketlerde kullanılan popüler bir süs bitkisidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Brassicales

Turp takımı

Brassicaceae

Turpgiller

Lunaria

Dolunayotu

Tanımı

Lunaria annua (Dolunay otu) tek ya da iki yıllık bir bitkidir. Gövde 40 ila 100 cm uzunluğunda, alt bölümde seyrekçe ve üst bölümde yoğun biçimde tüylüdür. Taban yaprakları karşılıklı dizilişli ve saplıdır. Gövde yaprakları almaşlı dizilişli, sapsız ila neredeyse sapsız, 5 ila 6 cm uzunluğunda, 3 ila 4,5 cm genişliğinde, yüreksi ve kenarları düzensiz ve kabaca dişlidir. Yaprakların ucu sivri ve tüylüdür. Çiçek durumu bileşik salkım halinde, kıllı ve kısa havlıdır. Çiçek sapı 7 ila 8 mm uzunluğunda ve çıplak ya da havlıdır. Çanak yaprak 7 ila 8 mm uzunluğunda ve menekşe renklidir. Taç yaprak 20 mm uzunluğunda, 5 mm genişliğinde ve menekşe renklidir.

Çiçek sapı meyve zamanı 12 ila 14 mm uzunluğundadır. Meyve 20 ila 35 mm uzunluğunda, 15 ila 25 mm genişliğinde ve anahatta dairesel ila eliptiktir. Valf ince duvarlı, ağsı damarlı ve çıplaktır. Başçık dikdörtgensi ve 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Karpofor 10 mm uzunluğundadır. Boyuncuk 6 mm uzunluğunda ve çıplaktır. Tohum bölüm başına 2 ya da 3 adet, grimsi kahverengi ve 2 mm uzunluğundadır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Güney Avrupa ile Türkiye’de yayılış gösterir ancak süs bitkisi değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. [Harita, Alt türler, Sinonimler, Herbaryum] Sulak alanların civarında görülen bitki umumiyetle nisan ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde dolunay otu ve sedef çiçeği adları ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Latince ay gibi anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin dolunayı andıran biçime sahip gümüşî beyaz renkli meyvelerine işaret etmektedir. Tür adı Latince tek yıllık anlamına gelir ve açık bir şekilde türün yaşam döngüsüne dikkat çekmektedir.

Gıda

Hardal benzeri tada sahip olan tohumları pişirilerek tüketilmektedir. Kökü erken dönemde çiğ olarak yenilmektedir.

Fotoğrafları