Coğrafi dağılım.
Cins neredeyse dünyanın tamamında yayılış göstermektedir.
Tohumları oldukça serttir ve %19,4 silika ve %41,3 oranında kalsiyum oksit içermektedir.
Asuka Hanedanlığı’ndan itibaren, sadece tepedeki Budist rahipler, İmparatorluk Ailesi ve en üst düzey devlet görevlileri Lithospermum erythrorhizon‘dan elde edilen boyayla boyanmış mor kumaşları giyme hakkına sahipti. Bu renk kutsal ve asil kabul ediliyordu. Boya daha sonra geyşalar tarafından yüz makyajı için de kullanılmıştır. Shikonin adıyla bilinen bu pigment, 1980’lerde bitki hücre kültürüyle endüstriyel ölçekte üretilen ilk ikincil metabolit olmuştur.
Bitki çoğı Avrupa dilinde inci tohumu adıyla bilinmektedir. Önerilen taşkesen adı ise olasılıkla Antikçağ’ın bitkilerin mesane taşlarını parçaladığına yönelik görüşleriyle ilglidir.
Tohumları MÖ 4. bin yıldan itibaren arkeolojik alanlarda bulunmuştur ve bunları süs amaçlı kullanıldığı tahmin edilmektedir.
Türler hepatotoksik ve potansiyel kanserojen pirolizidin alkaloidleri içerebilir. Bu nedenle dahilen ve uzun süreli kullanım önerilmemektedir.
Lithospermum (Taşkesen) tek ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövdeler dik ya da yayılıcı olup yoğun biçimde kıllı, kılçıklı ya da tüylüdür. Yapraklar almaşlı dizilişli ve düz kenarlıdır. Yaprak damarı genellikle belirsizdir. Çiçek kurulu terminal ya da tek ve bırahtelidir. Bırahte yapraksı ve çok sayıda olup çanağı aşar.
Çanak tabana doğru beş parçalıdır ve meyve zamanı hafifçe büyüme eğilimindedir. Çanak lobları şeritsi kamamsı ya da mızraksı ve çoğunlukla taç tüpünden daha kısadır. Taç beyaz, sarı ya da menekşe renkli ve borazansı ya da hunimsidir. Taç lobları beş adet, yayılıcı ya da nadiren dik, kiremit biçimde dizili, yuvarlak, yumurtamsı ya da yarı daireseldir.
Ercikler tüpün ortasına yakın olacak biçimde yerleştirilmiştir. İplikçik çok kısadır. Başçık dikdörtgensi şeritsi ve küt uçludur. Boyuncuk ipliksidir. Yumurtalık dört lobludur. Fındıkçık beyaz ya da gri renkli, yumurtamsı, pürüzsüz ve parlaktır.
Kocaeli’ndeki türler
Lithospermum officinale (Taşkesen) binlerce yıldır tıbbi ve kozmetik amaçlarla kullanılan meşhur bir…
Read More