Liquidambar styraciflua (Amerikan günlüğü)


Plantae

Bitkiler


Saxifragales

Taşkıran takımı


Altingiaceae

Günlükağacıgiller


Liquidambar

Günlükağacı

Amerikan günlüğü

Liquidambar styraciflua

Liquidambar styraciflua (Amerikan günlüğü) hakkında genel bilgiler.

15 ila 20 metre büyüyebilen bir ağaçtır. Gövdesi 1 metre çapa ulaşabilir. Yapraklar elsi ve beş lobludur. Koyu yeşil renkli olan yapraklar güz aylarında turuncu ila kırmızı arası tonlara döner. Çiçekler yeşilimsi renklidir. Meyve başları 2,5 ila 4 cm çapında ve sarkık durumdadır. Hızlı büyür ve uzun ömürlüdür. Güz aylarında hoş bir koku yayar. Ahşabı değerlidir. Reçinesi sabun ve parfüm yapımında kullanılır. Bu reçine aynı zamanda dişleri temizlemek için de çiğnenir.

Cins adı Latince akar (liquidus) ve Arapça amber (عَنْبَر) kelimelerinden oluşturulmuştur. Ağaçtan elde edilen balzama işaret eder. Türkçe yaygın adlarından sığla, bataklık anlamına gelir ve ağacın habitat tercihine işaret eder. Günlük kelimesi ise Sanskritçe orijinlidir ve aynı anlamda kullanılan kundurak (كندرك) kelimesinden türetilmiştir. Tür adı Latince reçine akar anlamına gelir. Styrax (ayıfındığı) cinsinden de benzer reçinenin akması ile bağıntı kurulmuştur. Styrax (στύραξ) kelimesi Antik Yunanca mahreçlidir ve Theophrastus, Dioscorides gibi yazarlar tarafından özellikle Styrax officinalis türü için kullanılmıştır. İkili adlandırma öncesi adı “Liquidambar arbor Styraciflua aceris folio”dur.

Gözlem bilgileri

Coğrafi dağılım

Bitki doğal olarak Kuzey ve Orta Amerika’da yayılış gösterir. Peyzaj değeri nedeniyle dünyanın ılıman bölgelerinde yol kenarlarına dikilmektedir. [Harita, Sinonimler, Herbaryum]

Habitat

Kocaeli’nin doğal türü olmayıp, İzmit körfezi boyunca, özellikle kuş gözlem alanında dikilmiş örnekleri gözlemlenmiştir.

Türkçe adı

Dilimizde amerikan günlüğü adı ile bilinmektedir.

Çiçek zamanı

Mart ve nisan ayları arasında çiçek açar.

Rakım

Deniz seviyesinden 100 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Kullanım bilgileri

Gıda

Reçinesinden elde edilen sakız nefesi hoş kokulu hale getirir.

Tıp

Reçinesi balgam söktürücü, idrar söktürücü, gaz giderici, mikrop kırıcı, parazit öldürücü, yatıştırıcı, uyarıcı, yara iyileştirici etkili olup ayrıca boğaz ağrısı, öksürük, astım, sistit, dizanteri tedavisinde çiğnenerek kullanılır. Haricen yaralara, mayasıla, saçkırana ve uyuza uygulanır.