Liquidambar styraciflua (Amerikan günlüğü)

derleyen:

Tanımı

15 ila 20 metre büyüyebilen bir ağaçtır. Gövdesi 1 metre çapa ulaşabilir. Yapraklar elsi ve beş lobludur. Koyu yeşil renkli olan yapraklar güz aylarında turuncu ila kırmızı arası tonlara döner. Çiçekler yeşilimsi renklidir. Meyve başları 2,5 ila 4 cm çapında ve sarkık durumdadır. Hızlı büyür ve uzun ömürlüdür. Güz aylarında hoş bir koku yayar. Ahşabı değerlidir. Reçinesi sabun ve parfüm yapımında kullanılır. Bu reçine aynı zamanda dişleri temizlemek için de çiğnenir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Kuzey ve Orta Amerika’da yayılış gösterir. Peyzaj değeri nedeniyle dünyanın ılıman bölgelerinde yol kenarlarına dikilmektedir. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Kocaeli’nin doğal türü olmayıp, İzmit körfezi boyunca, özellikle kuş gözlem alanında dikilmiş örnekleri gözlemlenmiştir. Mart ve nisan ayları arasında çiçek açar. Deniz seviyesinden 100 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde amerikan günlüğü adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Latince akar (liquidus) ve Arapça amber (عَنْبَر) kelimelerinden oluşturulmuştur. Ağaçtan elde edilen balzama işaret eder. Türkçe yaygın adlarından sığla, bataklık anlamına gelir ve ağacın habitat tercihine işaret eder. Günlük kelimesi ise Sanskritçe orijinlidir ve aynı anlamda kullanılan kundurak (كندرك) kelimesinden türetilmiştir. Tür adı Latince reçine akar anlamına gelir. Styrax (ayıfındığı) cinsinden de benzer reçinenin akması ile bağıntı kurulmuştur. Styrax (στύραξ) kelimesi Antik Yunanca mahreçlidir ve Theophrastus, Dioscorides gibi yazarlar tarafından özellikle Styrax officinalis türü için kullanılmıştır. İkili adlandırma öncesi adı “Liquidambar arbor Styraciflua aceris folio”dur.

Gıda

Reçinesinden elde edilen sakız nefesi hoş kokulu hale getirir.

Tıp

Reçinesi balgam söktürücü, idrar söktürücü, gaz giderici, mikrop kırıcı, parazit öldürücü, yatıştırıcı, uyarıcı, yara iyileştirici etkili olup ayrıca boğaz ağrısı, öksürük, astım, sistit, dizanteri tedavisinde çiğnenerek kullanılır. Haricen yaralara, mayasıla, saçkırana ve uyuza uygulanır.

Fotoğrafları