İçeriğe geç

Linum usitatissimum (Keten)

Bitkiler › Söğüt takımı › Ketengiller › Keten › Keten

Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

10 ila 100 cm büyüyebilir. Gövde diktir. Yaprakları sapsız, grimsi-yeşil renkli, ince mızraksı, 2 ila 4 cm uzunluğunda, 3 mm genişliğinde, dik veya yatık gövde üzerinde sıralanmışlardır. Çiçekler erseliktir. Çanak yapraklar genişçe eliptik yumurtamsı, 5 ila 9 mm uzunluğunda ve sipsivridir. Taç yapraklar mavi renkli ve 10 ila 15 mm uzunluğundadır. Kapsül 7 ila 8 mm uzunluğundadır.

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir. [Harita|Sinonimler|Herbaryum]

Çayırlar, tarlalar ve çalılıklarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Dilimizde Keten, Bezir, Bızıktan, Sarek, Zarek, Zegerek, Zerek, Zerpik, Zeyerek, Zeylek, Kopdun, Köftün ve Gökdün adları ile bilinmektedir.

Nisan ve mayıs ayları arasında çiçek açar.

Deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Keten, saz ve hayvan derileri ile birlikte gemi yelkenlerini yapmak için kullanılmıştır. Büyük İskender’in filosu İndus nehrini geçerken ketenden yapılma yelkenlerini çeşitli renklere boyanmıştı. Kleopatra’nın Marcus Antonius’a eşlik ettiği Actium savaşında bazı keten yelkenler mora boyanmıştı ve bu yelkenleri bu renkte olan gemiler hükümdar gemilerinin ayırt edici özelliği idi. Roma’da oyunlarda gölge amaçla tribünlerin üstüne asılan perdeler keten imal edilirdi. Sezar, diktatörlüğü sırasında evinden Senatoya kadar olan yolu keten tente ile kaplattı. Nero döneminde amfitiyatrolardaki keten tenteler maviye boyanmış, yıldızlar çizilmiş ve gökyüzü havası verilmiştir. Troya Savaşında bulunan bazı savaşçıların göğüs zırhları ketenden yapılmıştı.

Tohumlar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir.

Müshil ve balgam söktürücüdür. Öksürmeyi kontrol eder ve ağrı gidericidir. Tohumlar analjezik, yatıştırıcı, yumuşatıcı, göğüs hastalıkları ilacı ve çözücüdür. Tohumun demlenmiş hali, müsilaj içerir ve öksürük, soğuk algınlığı ve üriner organların iltihabı için değerli bir dahili ilaçtır.

Tohumlarda az da olsa siyanojenik glikozitler bulunur. Su ile alındığında zehir seviyesi artar. Hamilelik esnasında kontrendikedir. Prostat bezi hastalarının uzak durması önerilir.

Doğan, Hüseyin (2022). Linum usitatissimum (Keten) - Kocaeli Bitkileri. Erişim adresi: https://kocaelibitkileri.com/linum-usitatissimum/ Erişim tarihi: 29 January 2023

Bir Yorum Yazın