Leopoldia comosa

Morbaş


Anahtar kelimeler: Akdeniz elementiYenilebilir bitkiTıbbi bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Kuşkonmazgiller › Morbaş › Morbaş

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

20 ila 60 cm büyüyebilir. Soğanı 1,5 ila 3,5 cm çapındadır. Gömlek pembe renklidir. Yapraklar 3 ila 5 arası sayıda, dik yayık, şeritsi, 7 ila 40 mm uzunluğunda ve 5 ila 17 mm genişliğinde ve genellikle sıkapadan daha kısadır. Çiçek kurulunun üst bölümünde parlak mavi ila menekşe mavisi steril çiçekler, alt bölümde ise kahverengimsi yeşil fertil çiçekler yer alır. Çiçek kurulu gevşek, silindirik ve 15 ila 100 arası sayıda çiçeklidir. Kapsül genişçe yumurtamsı eliptik ila daireseldir. Tohumlar 2 ila 3 mm çapındadır. Mart, nisan, mayıs, haziran ve temmuz aylarında çiçek açar.

Gözlem

Ormanlık alan, çalılık, kayalık yamaçlar ve tarlalarda görülür. Kartepe ve İzmit ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Morbaş.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “2. Leopold’a” anlamına gelir. 3 Ekim 1797 – 29 Ocak 1870 tarihleri arasında yaşamış Tuskana dükü. Dük, cinsi literatüre dâhil eden İtalyan bitki bilimci Filippo Parlatore’yi Floransa Botanik Parkı’nın yöneticiliğine atamış ve profesör unvanı vermiştir. Tür adı Latince “çok yapraklı” anlamına gelir. Türün yediye kadar yaprağı bulunabilir. İkili adlandırma öncesi adı “Hyacinthus comosus major purpureus”tur.

Mutfak

Soğanı pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Plinius: Baldıran ve mantar zehirlenmelerinde kullanılır (Plinius’un “pericarpum” maddesinde verdiği bu bilgi ile ilgili hangi bitkiyi kastettiği açık değildir. Diğer ihtimaller Muscari botryoides, Ornithogalum nutans, Narcissus jonquilla, Ornithogalum narbonense ve Pancratium illyricum türleridir).

Soğanı iştah açıcı ve idrar söktürücüdür. Soğan musilaj bakımından zengindir ve lapa halinde cilt kızarıklıklarına uygulanır.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Palermitana 435. 1845. (L.) Parl.

Yorum yazın