İçeriğe geç

Juglans regia (Ceviz)

Bitkiler › Kayın takımı › Cevizgiller › Ceviz › Ceviz

Tıbbi bitkiYenilebilir bitki, Neredeyse tehdit altında (NT).

25 metreye kadar büyüyebilir. Kabuk gençken zeytin yeşili, yaşlı iken gümüşî gri renklidir ve parlaktır. Tomurcuklar pullu ve sapsızdır. Kalın silindirik, gri kahverengi, çıplak olan sürgünler üzerinde gözle görülebilecek büyüklükte ve çok sayıda beyaz kovucukları bulunur; sürgün özü bölmelidir. Yaprak sapı izi üzerinde 3 adet iletim demeti izi görülür; tek tüysü olan yapraklar 22 ila 35 cm uzunluğundadır. 5 ila 9 yaprakçığa ayrılmıştır; aromatik kokulu yaprakçıklar eliptik ters yumurta ila yumurta şeklindedir, ucu küt veya hafif sivricedir, kenarı tamdır, her iki yüzü de çıplaktır, yalnız yaprakçıkların alt yüzünde damarların birleştiği yerde tüy demetleri mevcuttur. Yaprakçıklar orta damara karşılıklı dizilmiş olup 6-12 cm uzunluktadır. Meyve, etli kabuğu dahil sonbaharda ağaçtan düşer. İnce kabuklu iri tohumların içi oldukça lezzetlidir. Meyvesi çekirdekli sulu meyve olup, ekzokarp yeşil renkli ve çıplaktır, 4 ila 5 cm çapındadır, takriben küre şeklindedir. Çiçekler tek evciklidir.

Bitki doğal olarak Balkanlar ile Çin arasındaki bölgede yayılış gösterir. [Harita|Sinonimler|Herbaryum]

Bahçe, yol kenarı ve ormanlık alanlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Dilimizde Ceviz, Koz ve Yandak adları ile bilinmektedir.

Mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açar.

Deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Plinius: Kısa süre içinde üvezin tahtına oturdu, meyvenin tamamı kozalaktan daha küçüktür. Meyvenin kendine has bir yapısı vardır, meyvenin yumuşak içi iki kat kaplama ile korunmaktadır, ilk koruma katmanı odunsu bir kabuk, ikinci koruma katmanı ise minder biçimli bir yapıdır. Bu yüzden ceviz düğünlerin simgesi haline gelmiştir, gelecek nesillerin iki katmanlı biçimde korunma altında olduğuna işaret eder. Yunanlılar cevize Persli ve kral demekteydi. Ayrıca caryon adında başka bir ceviz türü daha vardır, yoğun kokusu nedeniyle baş ağrısına neden olur ve adını da buradan almaktadır. Cevizin kabuğu yün boyamak için kullanılır. Bunun yanı sıra olgun olmayan cevizlerden de kırmızı renkli saç boyası elde edilir, bu boya ceviz ele alındığında eli lekelemesiyle keşfedilmiştir. Ceviz meyvesi olgunlaştıkça yağlanır. Ceviz varyeteleri arasındaki ayrım kabuklarının sertliği ya da kırılganlığı ile yapılır. Ceviz meyvesi yapısı itibariyle doğada tektir. Elde edilen yağa “caryinon” denir.

Meyvesi; protein, yağ, karbonhidrat, tiyamin (B vitamini), vitamin b6, manganez, bakır, magnezyum, fosfor ve çinko içerir. Çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir.

Antioksidan etkisi vardır. Beyin ve sinir sistemi üzerinde olumlu etkileri vardır. Saç ve cilt bakımında kullanılır. Kemiklerde yaşanan mineral kayıplarını azaltır. Kalp ve damar hastalıkları sorunlarında faydalıdır. Ceviz yağı kan dolaşımını arttırır. Yaprağı; ağız yaralarına, bağırsak iltihaplarına iyi gelir. Ceviz suyu cilt lekelerini gidermede kullanılır. Kabuğu; soğuk algınlığı ve öksürüğe iyi gelir. Kanı temizleyici özelliği vardır.

Yüksek miktarda tüketimi alerjen etkilere ve boşaltım sistemi sorunlarına yol açabilir.

Doğan, Hüseyin (2022). Juglans regia (Ceviz) - Kocaeli Bitkileri. Erişim adresi: https://kocaelibitkileri.com/juglans-regia/ Erişim tarihi: 5 February 2023

Bir Yorum Yazın