İçeriğe geç

Iris spuria subsp. musulmanica (Yayla süseni)


Anahtar kelimeler: İran-Turan elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Süsengiller › Süsen › Yayla süseni

Dağılımı

Bitki doğal olarak Kafkasya ve Türkiye’de yayılış gösterir.

Genel bilgiler

40 ila 100 cm büyüyebilir. Gövde, dik ve güçlüdür. Sürünücü, ince ya da sağlam rizomludur. Yapraklar şeritsi, mzıraksı, mavi yeşil, gri yeşil ya da koyu yeşil renkli, 8 ila 17 cm genişliğinde ve 50 cm uzunluğunda olup çiçek açan gövdeden daha kısadırlar. Gövde tepede birkaç adet çiçek barındırır. Çiçekler 6 ila 10 cm çapında, mavi, menekşe, lavanta, mor ya da nadiren beyaz renklidir. 2 çift taç yaprak, üç büyük çanak yaprak bulunur. Kapsül dikdörtgensi silindiriktir. Meyveler ağustos ve eylül aylarında olgunlaşır.

Gözlem

Alpin çayırlarda görülür. Başiskele ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Yayla süseni.

Çiçek zamanı

Mayıs-Temmuz ayları.

Yükseklik

900-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adını Iris’ten almıştır. Hesiodos, Iris’in gökkuşağını simgelediğini, bu nedenle yer ile gök ya da diğer bir deyişle tanrılar ile insanların arasında bir köprü görevi gördüğünü kaydetmektedir. Doğallıkla Iris, tıpkı Hermes gibi tanrıların habercisidir. Çoğunlukla Hera’nın sürdüğü at arabasının arkasında oturur bir biçimde resmedilmiş olan İris, birçok primitif kavimde görülen, gökkuşağının cennetle yeryüzü arasında bir iletişim görevi üstlendiği yönündeki inanışın kişiselleştirilmiş halidir. Çiçeklerinin yoğun renk varyasyonuna sahip olması nedeniyle gökkuşağı ile ilişkilendirmiştir. Tür adı Latince “mahmuzlu” anlamına gelir. Alttür adı ise Latince “müslüman” anlamına gelir. Bitkinin uluslararası yaygın adı “müslüman süseni”dir, beri taraftan bitkilerde inanca yönelik isimlendirmeler pek görülmez. Orijinal tanıma ulaşamadığımız için kontrol edemedik, çok zayıf bir ihtimal de olsa “Müslim” ya da benzeri bir isme sahip bir kişiye ithaf edilmiş de olabilir. Bitki müslüman nüfusun yoğun olmadığı Gürcistan ve Ermenistan’da da görülür.

Literatür

Flora Erevana ed. 2: 330 1972. (Fomin) Takht.

Bir Cevap Yazın