Iris pseudacorus

Bataklık süseni


Anahtar kelimeler: Süs bitkisiTıbbi bitkiZehirli bitkiYenilebilir bitki, Boya bitkisiAsgari endişe (LC).

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Süsengiller › Süsen › Bataklık süseni

Dağılımı

Bitki doğal olarak batı Asya, kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

70 ila 150 cm büyüyebilir. Yapraklar diktir ve 90 cm uzunluğunda, 3 cm genişliğindedir. Çiçekler parlak sarı renklidir, 10 cm uzayabilirler. Meyvesi 4 ila 7 cm uzunluğunda bir kapsüldür ve birçok soluk kahverengi tohum barındırır. Rizomları ve su yoluyla dağılan tohumları ile kolayca yayılır. Sucul bir bitki olmasına rağmen rizomlar kuru toprakta hayatta kalabilir. Popüler bir süs bitkisidir. Çiçekler erseliktir.

Gözlem

Sulak alanlarda görülür. Kartepe ve Kandıra ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Bataklık süseni, Yalancı eğir, Kılıç otu, Sarı süsen, Kelbaş.

Etimoloji

Cins adını Iris’ten almıştır. Hesiodos, Iris’in gökkuşağını simgelediğini, bu nedenle yer ile gök ya da diğer bir deyişle tanrılar ile insanların arasında bir köprü görevi gördüğünü kaydetmektedir. Doğallıkla Iris, tıpkı Hermes gibi tanrıların habercisidir. Çoğunlukla Hera’nın sürdüğü at arabasının arkasında oturur bir biçimde resmedilmiş olan İris, birçok primitif kavimde görülen, gökkuşağının cennetle yeryüzü arasında bir iletişim görevi üstlendiği yönündeki inanışın kişiselleştirilmiş halidir. Çiçeklerinin yoğun renk varyasyonuna sahip olması nedeniyle gökkuşağı ile ilişkilendirmiştir. Tür adı Antik Yunanca “sahte Acorus” anlamına gelir. Türün yapraklarının Acorus calamus (eğir) yapraklarına benzemesine işaret eder. İki tür de sulak alanlarda görülür. İkili adlandırma öncesi adı “Acorus adulterinus”tur.

Mutfak

Kavrulmuş tohumlarından kahve elde edilir.

Geleneksel tıp

Taze rizomlar büzücü, müshil, adet söktürücü, diş ağrısı giderici ve kusturucu olarak kullanılır.

Galen: Kökünden elde edilen su görüşü iyileştiricidir.

Dioscorides: İdrara çıkmayı teşvik eder. Rektum, göğüs ve karaciğer ağrılarını gidericidir. Zehirli hayvan ısırıklarında kullanılır.

İbn-i Sînâ: Cildi güzelleştirir. Sedef ve addison vakalarında kullanılır. Spazm çözücüdür. Kırık kemik vakalarında başvurulur. Diş ve gözlerle ilgili sorunlarda kullanılır. Göğüs, karaciğer ve dalak problemlerinde etkilidir. Kaynatılarak rahim ağrılarında ve adet akışını teşvik etmek için kullanılır. İdrar söktürücüdür. Cinsel isteği arttırır. Çeşitli böcek sokmalarına karşı kullanılır.

Dikkat

Bazı insanlarda cilt tahrişi ve alerjiye neden olabilir. Yaprak ve kökleri zehirlidir ve yutulmaları halinde bir dizi mide sorununa yol açabilirler.

Biliyor musunuz?

Çiçeklerinden sarı, kökten kahverengi boya elde edilir. Kökünden mürekkep elde edilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 38–39. 1753. L.

Bir Cevap Yazın