Nasıl tanırım?
Tek yıllık, ince kazık köklü, ince gövdeli ve 25 santimetreden kısa olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, yol kenarı, kumsal
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Mayıs
Arazi notu
29 Ağustos 2023 • İzmit • 350 m • Orman
Cins için önerilen dağ marulu adı çok açık değildir. Aksine bitkiler daha çok düşük rakımlarda ve hatta deniz kenarında bile görülmektedir.
İki tip kapçık üretmektedir. Merkezdeki kapçıklar uzun (6-9 mm), gagalı ve pürüzlü yüzeyli iken kenardaki kapçıklar kısa (2.7-3.2 mm), gagasız ve düz kesik uçludur. Bu strateji, bitkinin hem kısa hem uzun mesafelerde yayılma şansını artırarak farklı ekolojik koşullara uyum sağlamasına yardımcı olmaktadır.
Genç yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Yapraklar olgunlaştığında tatları acılaşmaktadır. Kök iştah açıcı, idrar söktürücü ve tonik etkilidir. Yaprakları büzücüdür. Bitkinin tamamı ise yara iyileştirici olarak kabul edilmektedir.
Her ne kadar dünyanın büyük bölümüne istilacı tür olarak dağılmışsa da yerel ekosistem üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu düşünülmektedir.
Bitkileri aşırı miktarda tüketen atların sinir sisteminin olumsuz etkilendiği arka bacaklarını istemsizce, aşırı derecede yukarı doğru çekerek yürümeye başladıkları rapor edilmiştir. Bu yürüyüş bozukluğuna ise stringhalt sendromu denmektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca domuzun altında anlamına gelir. Cinsin özellikle yavru domuzlar tarafından sevilerek tüketilmesine işaret eder. Epitet Latince çıplak anlamına gelir. Yapraklarının çoğunlukla tüysüz olmasına işaret eder. Bu terim, bitkinin cins içinde ayırt edici bir parçasının kıl, tüy ya da benzeri bir yapı bulundurmamasını vurgulamaktadır. İkili adlandırma öncesi adı “Hieracium minus, dentis leonis folio oblongo glabro”dur.
Genellikle 10 ila 50 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Kök kazık formunda ve etlidir. Çiçek açan gövdeler tek ya da birkaç adet, dallı ya da dalsız ve çıplaktır. Yapraklar tabanda rozet oluşturur. Bunlar 2 ila 10 cm uzunluğundadır. Kenarları neredeyse düz ila dişli ya da az teleksidir. Kazık köklere sahiptir ve bunlar incedir. 1 ila 30 arası çiçek gövdesi uzatır, gövdeler ince ve seyrekçe ya da aralıklı dallıdır.
Filari 18 ila 20 arası sayıda, mızraksı, 3 ila 18 mm uzunluğunda ve aynı uzunlukta değildir. 20 ila 40 arası dilsi çiçek görülür. Taçlar beyaz ila sarımsı, 5 ila 8 mm uzunluğunda ve çiçeklenme zamanı filarilere eşittir.
Kapçık iki türlüdür; dıştakiler silindirik, sağlam ve kesik, içtekiler mekiksi, ince ve gagalıdır. Bunlar koyu kahverengi, 8 ila 10 mm uzunluğunda ve 10 damarlıdır. Sorguç 2 sıra halinde sarımsı kahverengi kıllıdır. Dilimizde dağ marulu adı ile bilinmektedir.