Holosteum umbellatum (Şeytanküpesi)

Tanımı

20 cm büyüyebilir. Gövde çok sayıda ve dalsızdır. Gövde dik ya da tabana yayılmış haldedir. Yapraklar karşılıklı dizilişlidir. Taban yaprakları ters mızraksı iken gövde yaprakları ters mızraksı, mızraksı ya da dikdörtgensidir. Yapraklar kenarları hariç tüysüzdür. Yapraklar soluk mavimsi yeşil ya da grimsi yeşil renklidir. Her bir gövdede 1 ila 8 arası çiçek bulunur. 5 beyaz çanak yaprak, 5 yeşil taç yaprak, 3 ila 5 arası ercik ve 5 beyaz boyuncuk vardır. Taç yapraklar hafifçe dar ve pürüzlü uçludur. Çanak yapraklar mızraksı ya da darca yumurtamsıdır ve zarsı kenarlıdır. Bitki çiçeklenmeden hemen sonra sarı rengini alır ve kurur.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir. Ancak günümüzde kuzey Amerika kıtasında da yayılış gösterir. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Çayırlar, yol kenarı ve makiliklerde görülür. Gebze ve Başiskele ilçelerinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir. Mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açar. 700 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adı

Dilimizde şeytan küpesi adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca boş gövde anlamına gelir. Cinsin hayli kırılgan olan gövde yapısına işaret eder. Dilimizdeki karşılığı olan şeytanküpesi ile Holosteum umbellatum’un kapsüle dönen çiçek saplarının aşağı doğru eğilmesi kastediliyor gibi gözüküyor. Tür adı Latince şemsiye anlamına gelir. Türün çiçek kuruluna işaret eder. Özgün tanımda bu “floribus umbellatis” ve “foliis oppositis, pedunculis umbellatis” olarak belirtilmiştir.

Tıp

Böbrek taşlarını düşürmek için kullanılır. İdrar söktürücüdür. Boğaz ağrısının tedavisinde başvurulur. Kumarin ve saponin içermesi nedeniyle zehirli olabilir.