İçeriğe geç

Gentiana asclepiadea (Sütlü güşad)

Gentiana asclepiadea

Sütlü güşad


Anahtar kelimeler: Süs bitkisiAvrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Gentiyan takımı › Gentiyangiller › Gentiyan › Sütlü güşad

Dağılımı

Bitki doğal olarak doğu Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

30 ila 80 cm kadar büyüyebilir. Gövde birkaç adet ve basittir. Yapraklar yumurtamsı ila mızraksı biçimlidir. Taç huni biçimli ve mavi, iç bölümü mor beneklidir. Çiçekler genellikle beş bölümlü ve sapsızdır. Bazı ülkelerde nesli tehdit altındadır ve kanunla koruma altına alınmıştır. Cins içindeki büyük türlerden biridir. Cinsin birçok üyesi gibi, kökleri bazı mantar türleriyle yakın bir ilişki içindedir. Popüler bir süs bitkisidir. Güneşli ve ya da gölgeli bölgeleri ve nemli zengin toprakları tercih eder.

Gözlem

Dere kenarı, ormanlık alanlar ve alpin çayırlarda görülür. Kartepe ve Başiskele ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Sütlü güşad, Mavi centiyan. Güşad (كوشاد), Arapçada Gentiana (özellikle Gentiana lutea) türlerinin kökünü tanımlamak için kullanılan bir kelimedir. Aynı kelime Farsçada Gentiana cinsinin genel adıdır.

Çiçek zamanı

Temmuz-Eylül ayları.

Yükseklik

300-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adını, M.Ö. 181-168 yılları arasında hüküm sürmüş son İlirya kralı Gentius’tan almaktadır. M.Ö. 168 yılında Roma praetoru Lucius Anicius Gallus tarafından mağlup edilmiş ve esir alınarak Roma’da hapsedilmiştir. Gentius, bitkinin tonik özelliklerini ilk keşfedendir. Cins ve kralın bağlantısı 2000 leklik Arnavutluk banknotunda da kendini gösterir. Banknotun bir yüzünde Gentius portresi varken, diğer yüzünde bir Gentiana türü vardır. Türkçe yaygın adı olan “gentiyan” cinsin bilimsel adından türetilmiştir. Tür adı Latince “Bithyinialı Asclepiades’a” anlamına gelir. M.Ö. 129-40 yılları arasında yaşamış Bithyinialı bitki bilimcidir. İnsan doğası ve insanın zayıflıkları hakkında hayli bilgili olan Asclepiades, hastalıkların tedavisinde bilinenlerden daha etkili yöntemler önermiş ve bu bilgisi sayesinde bilinen bir isim haline gelmiştir. Eserleri günümüze sadece birkaç fragman halinde ulaşabilmiştir.

Geleneksel tıp

Sindirim sorunları, ateş, hipertansiyon, kas spazmları, yaralar, kanser, sinüzit ve sıtma tedavisinde kullanılır. İştah açıcı ve ateş düşürücü olarak kullanılmaktadır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 329. 1753. L.

Bir Yorum Yazın