Galium verum

Yoğurt otu


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiBoya bitkisi, Haşerat kovucu, Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Gentiyan takımı › Kökboyagiller › Yapışkanotu › Yoğurtotu

Dağılımı

Doğal olarak kuzey Afrika, Ortadoğu ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

1.2 metre kadar büyüyebilir. Yapraklar 1 ila 3 cm uzunluğundadır, parlak yeşil renklidir ve altları tüylüdür. Çiçekler sarı ve küme halindedir. Tohumlar ağustos ve eylül arası olgunlaşır. Tohumlar olgunlaştığında doğrudan dışarı ekilebilir. Çiçekler erseliktir. Gevşek ve nemli toprakları tercih eder. Gölgede daha iyi gelişir ancak güneşli bölgeleri de tolere eder. Aşırı sıcaklar gelişimlerini durdurur. Güçlü bir işgalcidir.

Gözlem

Kayalık bölgeler, yamaçlar, dere kenarı, tarlalar ve çayırlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Yoğurt otu, Boyalık.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “süt” anlamına gelir. Galium verum‘un çiçekleri peynir yapımında kullanılmıştır ve muhtemelen atıf bunadır. Tür adı Latince “bahar” anlamına gelir. Kelime Latince’de çok sayıda anlama gelir, bu durumda atıf için net bir şey demek mümkün gözükmüyor.

Tarihi

İskandinav mitolojisinde annelerin koruyucu tanrıçalarrı Frigg’in adını taşır. Bitki hamile kadınlar tarafından yatıştırıcı olarak kullanılır.

Meryem’in İsa’yı doğurduktan sonra beşiğini bu bitki ile doldurduğu rivayet edilir. Bu nedenle bitki İngilizce’de “Our Lady’s bedstraw” olarak anılır.

Mutfak

Çiçekleri peynir üretiminde kullanılır. Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Kavrulmuş tohumundan kahve yapılır. Çiçek açan gövdelerden elde edilen sarı boya gıda boyası olarak kullanılır.

Geleneksel tıp

İdrar söktürücü ve deri rahatsızlıklarında kullanılır. Yaprak, gövde ve çiçek sürgünleri büzücü, idrar söktürücü, spazm çözücü, ayak bakımı ve yaralanmalarda kullanılır. Böbrek taşı, idrar bozuklukları ve epilepsi için başvurulur. Spazm çözücü ve taş düşürücüdür.

Dioscorides: Peynir mayası olarak kullanılır. Çiçekleri yanıklara uygulanır ve kan durdurucudur. Kökü cinsel istek arttırıcıdır.

İbn-i Sînâ: Sütün peynirleşmesini sağlar. Çiçekleri yanıklara iyi gelir ve kanama durdurucudur. Bitkinlik gidericidir. Kökü cinsel isteği arttırır.

Biliyor musunuz?

Minder içi ve pire kovucu olarak kullanılır. Kökünden kırmızı boya elde edilir. Kuruyan bitki saman kokuludur ve bunlar yastıkların içine konulur, bu ayrıca pire kovucu olarak da işe yarar. Ayakkabının içine konulduğunda ayakların su toplamasını engellediğine inanılır. Kokusu nedeniyle ölülerin altına serilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 107. 1753. L.

“Galium verum” hakkında 2 yorum

Bir Cevap Yazın