İçeriğe geç

Fumaria (Şahtere)


Dolaşım

BitkilerDüğünçiçeği takımıGelincikgiller › Şahtere

Genel bilgiler

Tek yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde dik ve dallıdır. Çiçekler tek simetrilidir. Çanak yaprak iki adet ya da körelmiştir. Üst taç yaprak mahmuzludur. Cinsin büyük bölümü Akdeniz havzasına özgüdür ancak çok sayıda türü Amerika ve Avustralya kıtasında da doğallaşma eğilimindedir. Bitki kini simgeler. Fumaria indica iltihap giderici özellikleri nedeniyle sıklıkla başvurulan bir bitkidir.

Etimoloji

Cins adı Latince “duman” anlamına gelir. Cinsin çiçeklerin yarı saydam renklenmesine atıftır. Özellikle sabah saatlerinde toprağın üzerinden duman çıkıyormuş görünümü sergilerler. Ayrıca cinse bağlı Fumaria officinalis’in dumanı çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmıştır. Yine başka bir etimolojik bağıntı olarak, bitkilerin göze uygulandığında dumana maruz kalan gözlerde olduğu gibi gözlerin yaşarmasına neden olması gösterilebilir. Daha düşük bir ihtimal olsa da son olarak şu bilgiyi de verelim: Avrupa’da kahinler yer altı ruhlarını çağırmak için ateşe bitkinin saplarını atardı. Cinsin Türkçe adı olan “şahtere” Farsça orijinlidir ve “hükümdar teresi” (شاهترج) anlamına gelir. Bitki Arapça kaynaklarda zaman zaman “hükümdar baklası” (بقلة الملك) olarak anılır. Cinsin Türkçe adı ise “bey börkü” idi.

Literatür

Species Plantarum 2: 699. 1753. L.