Filipendula vulgaris (Çayır melikesi)

Tanımı

30 ila 50 cm büyüyebilir. Gövde dik, tüysüz ve üç yapraklıdır. Taç çok simetrili, kremsi beyaz ve hafifçe kırmızımsı, 10 ila 15 mm genişliğinde, taç yapraklar beş ila altı arası sayıda ve 6 ila 8 mm uzunluğundadır. Çanak beş ila altı arası lobludur. Çok sayıda ercik vardır. Çiçekler kokulu değildir. Yapraklar tabanda rozet oluşturur, gövdede ise almaşlı dizilişlidir. Yaprak ayası teleksi loblu, 15 ila 30 arası çift ve ayrıca terminal yaprakçıklıdır. Yaprakçıklar büyük dişli ve sığ loblu, tüysüz, hafif kokuludur. Tohumlar haziran ve eylül aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Asya ve Avrupa’da yayılış gösterir. [HaritaSinonimler] Çayırlarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir. Mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açar. Deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde çayır melikesi adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca asılı iplikler anlamına gelir. Kök yumrularında görülen ip benzeri yapılarına işaret eder. Tür adı Latince yaygın anlamına gelir. Türün Filipendula ulmaria’ya (Çayır kraliçesi) göre daha geniş yayılışa sahip olmasına işaret eder.

Tarihi

Dioscorides 3-120: Bir karış uzunluğunda, kalın gövdeli, havuç benzeri yaprakları olan ve beyaz çiçekli bir bitkidir. Meyvesi Atriplex’e benzer ve kökü çok sayıda yuvarlak baş bulundurur. Kayalıklarda yetişir. Meyve, gövde ve yaprakları, şarap ve balla karıştırılarak içirilirse doğum sonrası kalıntılarını atar. Kökü şarapla birlikte içilirse idrar güçlüğüne iyi gelir.

Gıda

Yumrulu kökleri ve genç yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Yapraklar salata ve çorbalara eklenebilir.

Tıp

Kök parazit düşürücü ve taş dağıtıcıdır. Epilepsi, böbrek ve mesane taşları, genital akıntı ve bağırsak solucanlarının tedavisinde kullanılır.

Fotoğrafları