İçeriğe geç

Euonymus europaeus (Papaz külahı)

Papaz külahı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Zehirli bitki, Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › İğağacı takımı › İğağacıgiller › İğağacı › Papaz külahı

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

6 metre büyüyebilir. Gövde 20 cm çapa ulaşabilir. Yapraklar karşılıklı dizilişli, mızraksı ve eliptik, 3 ila 8 cm uzunluğunda, 1 ila 3 cm genişliğinde ve kenarları tırtıklıdır. Yapraklar yazın koyu yeşil olur. Sonbaharda sarı-yeşil veya kırmızı-mor olabilir. Çiçekler erseliktir. Meyveler olgunlaştığında dört lob halinde açılır ve turuncu tohumlar görülür. Geçirgen ve tınlı toprağı tercih eder. -25 dereceye kadar dayanıklıdır. Popüler bir süs bitkisidir.

Gözlem

Ormanlık alanlar ve çalılıklarda görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir. Örneği gördüğümüz bölgeden daha sonra yol geçirildi ve bitki de çalışma esnasında yok oldu.

Yaygın adları

İğcik, Papaz takkesi, Papaz külahı.

Çiçek zamanı

Nisan-Haziran ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins Antik Yunanca “şanslı isimli” anlamına gelir. İsimlendirmenin nedeni açık değildir, Antikçağda bitkinin otçul hayvanları zehirlediğine inanılırdı ve bu nedenle bitkiler ‘olumlu’ bir isim konulmak için geçerli bir nedene sahip değildi. Beri taraftan bitki otçul hayvanlar için zehirli değildir, aksine onların besili olmalarını sağlar. Bu durumun nedeni Yunanca ile Latince arasındaki tercüme hatasından kaynaklanmaktadır. Theophrastus’un kullandığı kelime bitkinin meyvesinin “kan kırmızı” rengine işaret etmektedir ancak kelime Yunancada ölüm anlamına da gelmektedir. Metin Latinceye tercüme edilirken ölüm anlamı tercih edilmiştir. Kelime ayrıca “şans eseri” anlamına da gelir, bitkiler antikçağda üretkenlikleri ile meşhurdu. Türkçe adı “iğağacı”, çalıların geçmişte yün eğirme amaçlı iğ yapımında kullanılmalarına işaret eder. Tür adı Latince “Avrupa” anlamına gelir. Türün görüldüğü coğrafyaya işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae sepibus in Pannonia” olarak belirtilmiştir.

Mutfak

Meyve ve tohumlardan yenilebilir sarı boya elde edilir.

Geleneksel tıp

Kabuğu değiştirici, hepatik ve müshil etkilidir. Tohumlar güçlü bir kusturucu ve müshildir. Yaprak, meyve ve tohumlarda hayvanlarda uyuz, bit ve kene vakalarında kullanılır.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Bitkiden elde edilen yağ sabun yapımında kullanılır. Meyveler öğütülerek bit kovucu olarak kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 197. 1753. L.

Bir Yorum Yazın