Eryngium campestre var. virens (Kırsenet)

Kırsenet


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Maydanoz takımı › Maydanozgiller › Boğadikeni › Kırsenet

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa, Rusya, Kuzey Afrika ve batı Asya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

30 ila 60 cm büyüyebilir. Gövde tek, silindirik ve ortadan itibaren dallıdır. Taban yaprakları çiçek zamanı kalıcıdır. 10 ila 25 cm uzunluğunda ve 10 ila 18 cm genişliğinde ve derimsidir. Gövde yaprakları daha küçüktür. Çiçek başları çok sayıda, oval küresel ve 13 mm çapındadır. Bırahte 5 ila 6 arası sayıda, şeritsi mızraksı ila bizsidir. İkincil bırahteler düz ve çanak yapraklardan daha uzundur. Çiçekler sarımsı yeşil renklidir.

Gözlem

Orman açıklıklarında, makilik ve tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kırsenet, Boğa dikeni, Yer kestanesi, Şeker dikeni, Tengel dikeni.

Çiçek zamanı

Temmuz-Eylül ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “boğadikeni” anlamına gelir. Kelime Antik Yunanca “kirpi” kelimesinden gelir ve bitkilerin dikenli yapısına işaret eder. Diğer bir seçenek ise yine Antik Yunanca “geviş getirmek” anlamına geldiği yönündedir. Bitkilerin gaz giderici özelliğine işaret eder. Tür adı Latince “vadi/düzlük” anlamına gelir. Türün görüldüğü habitata işaret eder. Varyete adı Latince “yeşil” anlamına gelir. Çiçek rengine işaret eder.

Mutfak

Kökler haşlanarak tüketilebilir. Genç sürgünler pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Boğmaca, üriner enfeksiyon ve öksürük tedavisinde kullanılır. Kök spazm çözücü, aromatik, terletici, idrar söktürücü, balgam söktürücü, anne sütü azaltıcı ve uyarıcıdır.

Dioscorides: Yaprakları salamura halinde saklanır ve tüketilir. Aromatik bir tadı vardır. Kökü idrar ve adet akışını teşvik eder. İçildiğinde gaz gidericidir. Karaciğer rahatsızlıkları, zehirli hayvanlar tarafından ısırma ve alkol zehirlenmesi vakalarında etkilidir. Kök balla alındığında tetanos ve epilepsi vakalarında yararlıdır.

Plinius: Yılan zehri ve diğer zehirlere karşı panzehir etkisi ile meşhurdur. Hem sapı hem de kökü haşlanarak ya da çiğ olarak tüketilir. Bitkinin kökleri cinsel organlara benzer ancak bu benzerliğe sahip kökler nadiren bulunur, eğer bu durumdaki bir kök, örneğin bir erkeğin yoluna bırakılırsa erkek kadına karşı konulmaz bir şekilde aşık olacaktır. Phaon ile Sappho arasındaki tutkulu aşk da bu bitkiye bağlanır. Beri taraftan bitkinin kökleri gerçekten de uyarıcıdır. Kalp, mide, karaciğer ve akciğer sorunlarına iyi gelir. Rahim rahatsızlıkları için tavsiye edilir. Yaz gündönümde toplanan bitki ise yağmur suyu ile birlikte boyun rahatsızlıkları için kullanılır. Muska olarak boyuna asıldığında ise albugo’yu tedavi ettiği söylenir.

Fotoğrafları

Literatür

Verhandlungen der Kaiserlich-Königlichen Zoologisch-Botanischen Gesellschaft in Wien 19: 50. 1869. (Link) Weins

Bir Cevap Yazın