Eruca vesicaria (Roka)

Roka


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Turp takımı › Turpgiller › Roka › Roka

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir ancak mutfak değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.

Genel bilgiler

1 metre büyüyebilir. Yapraklar derince teleksi lobludur, dört ila on arası yanal loblar ve büyük bir terminal lob olur. Çiçekler 2 ila 4 cm çapındadır, taç yapraklar krem beyazı renginde ve mor damarlıdır, ercikler sarıdır, çanak yapraklar çiçek açtıktan sonra da kalır. Meyve 12 ila 25 mm uzunluğundadır. Gövde dallı ve tüysüzdür. Yapraklar almaşlı dizilişli ve saplıdır. Üst yapraklar gövdeye paralel ve lobsuzdur. Tohumlar haziran ve ağustos aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Yetiştirmesi hayli kolaydır. Olgunlaşan bireyler kuraklığa dayanıklıdır. Tohumlar baharda doğrudan dışarı ekilebilir.

Gözlem

Tarlalar, yol kenarı ve tahrip edilmiş arazilerde görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Roka.

Çiçek zamanı

Mart-Mayıs ayları.

Yükseklik

0-400 metre arası.

Etimoloji

Cins adı ile ilgili birden fazla çıkarsama vardır; Latince “tırtıl” anlamına gelir. Tırtılların bitkiyi sevmelerine işaret eder. Latince “yakıcı” anlamına gelir. Tohumların tadına işaret eder. Latince “kirpi” anlamına gelir. Gövdelerin tüylenmesine işaret eder. Tür adı Latince “mesane” anlamına gelir. Meyve yapısının mesaneye benzemesine işaret eder. Ayrıca bitki mesane sorunlarının tedavisinde de kullanılmıştır.

Mutfak

Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. C vitamini bakımından zengindir.

Geleneksel tıp

Yapraklar iskorbüt hastalığı önleyici, idrar söktürücü, uyarıcı ve mide ağrısı geçiricidir. Tohumlar serinletici ve uyarıcıdır. Tohumlarından elde edilen yağ afrodizyaktır.

Galen: İdrar söktürücüdür. Cinsel gücü arttırır.

Dioscorides: Aşırı tüketilirse cinsel isteği arttırır. İdrar söktürücüdür, sindirim sistemi ve bağırsaklara faydalıdır. Tohumları hardal ikamesi olarak kullanılabilir.

Dionysius: Brassica rapa ile birlikte kavrulup iç yağı eklendiğinde eklem ağrıları için eşsiz bir bitkidir.

Plinius: Akrep ve fare ısırmalarına karşı kullanılır. Vücuttaki tüm asalak türlerinin atılmasını sağlar. Sirke ile birlikte çillere uygulanır. Kırbaç cezasına çarptırılan kişiler, acılarını hafifletmek için bu bitkiyi kullanır. Yemeklere lezzet kattığı için “euzomon (iyi sos)” olarak bilinir. Bebeklerde öksürüğü gidermek için kullanılır. Ezilerek görüşü iyileştirmek için gözlere sürülür. Afrodizyak etkilidir.

İbn-i Sînâ: Hardal ikamesi olarak kullanılır. Suyu yara izlerini kapatır. Suyu cilt lekelerini gidermek için kullanılır. Yeni doğum yapmış kadınlarda süt akışını arttırır. Sindirim sistemi üzerinde faydalıdır. Tohumları cinsel isteği arttırır. Zehirli hayvanların zehirlerine karşı panzehir olarak kullanılır.

Birûni: Cinsel isteği arttırır. İdrar söktürücüdür. Sütle birlikte ezilip kurutulduktan sonra yulaf çorbasına karıştırılarak tüketilen çorbası lezzetlidir.

Tıbb-ı Nebevî: Uyumadan önce yenilmesi tavsiye edilmez ve cehennemde yetişen bir bitki olduğu kaydedilir.

Fotoğrafları

Literatür

Descripción de las Plantas 426–427. 1802. (L.) Cav.

Bir Cevap Yazın