Epipactis (Bindallıçiçeği)


Dolaşım

BitkilerKuşkonmaz takımıSalepgiller › Bindallıçiçeği

Genel bilgiler

Dik bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövde tek ya da küme halindedir. Yapraklar oval ila mızraksı ve yeşil renklidir. Çiçek kurulu gevşek ya da sıkı olabilir. Çiçekler baş aşağı sarkık durumdadır. Türkiye’de 11 Kocaeli’de 1 türle temsil edilmektedir. Ormanlık alanlar ile çalılıklarda görülür. Cins kuzey yarımküreye özgüdür.

Etimoloji

Cins adı Yunanca “yukarıda büyüyen” anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve bitkilerin süt kesici özelliklerine işaret etmektedir.

Geleneksel tıp

Bitki geleneksel olarak hellebore olarak bilinir ancak beri taraftan zehirli bitkileri bünyesinde barındıran Helleborus adında zehirli başka bir cins vardır. Hellebore kavramı otçul hayvanlar tarafından tüketilen bitkilere işaret eder ve bu bazı durumlarda karışıklığa neden olabilmektedir. Bu nedenle Aristo, Strabo, Pausanias ve Hipokrat gibi isimlerin hellebore olarak bahsettikleri bitkinin hangi bitki olduğu kesin değildir. İslam tıbbında bitki “afifaqtıs ve afibakhtis” isimleri ile bilinmektedir. Her iki isim de bitkinin Yunanca orijinli olan adının Arapçaya doğrudan tercüme edilmesi ile elde edilmiştir.

Plinius, bitkinin panzehir etkisi olduğunu kaydeder ki bu bilgi doğrudan Dioscorides’den çıkarılmıştır.

Constantine bin Loukas, İlâçların Teyidi adlı eserinde bitkinin limon aromasına sahip olduğu ve kökünün aromatik olduğunu yazar. Bitkinin zehirlenmelere karşı panzehir görevi gördüğüne ve karaciğer ve dalak tıkanmalarında kullanıldığına işaret eder.

İbn Baytâr, karaciğer ve dalak tıkanıklıkları için kullanıldığını, gaz giderici olduğunu kaydeder.

Literatür

Catalogus Plantarum Horti Gottingensis 85–87. 1757. Zinn